Aşağıdakilerden hangisi bir önerme değildir?
A) Ankara Türkiye'nin başkentidir.
B) İki artı iki dört eder.
C) Kapıyı açar mısın?
D) Su yüz derecede kaynar.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle "önerme" kavramını çok iyi anlamamız gerekiyor. Mantıkta bir önerme, doğru ya da yanlış kesin bir değer alabilen, bildirme (beyan etme) niteliğindeki cümlelerdir. Bir cümlenin önerme olabilmesi için şu iki temel özelliği taşıması gerekir:
- Bir yargı bildirmeli, yani bir şeyi ifade etmeli veya iddia etmelidir.
- Doğru ya da yanlış bir doğruluk değerine sahip olmalıdır. (Hem doğru hem yanlış olamaz.)
Şimdi seçenekleri bu tanıma göre inceleyelim:
- A) Ankara Türkiye'nin başkentidir.
- Bu bir bildirme cümlesidir.
- Bu cümle doğrudur. (Doğruluk değeri "doğru"dur.)
- Dolayısıyla bu bir önermedir.
- B) İki artı iki dört eder.
- Bu bir bildirme cümlesidir.
- Bu cümle doğrudur. (Doğruluk değeri "doğru"dur.)
- Dolayısıyla bu bir önermedir.
- C) Kapıyı açar mısın?
- Bu bir soru cümlesidir.
- Bir soru cümlesi doğru ya da yanlış olamaz, bir yargı bildirmez. Sadece bir eylem talebini veya bir bilgiyi sorgular.
- Dolayısıyla bu bir önerme değildir.
- D) Su yüz derecede kaynar.
- Bu bir bildirme cümlesidir.
- Bu cümle (standart atmosfer basıncında) doğrudur. (Doğruluk değeri "doğru"dur.)
- Dolayısıyla bu bir önermedir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerindeki cümleler doğru ya da yanlış olabilen birer yargı bildirmektedir. Ancak C seçeneğindeki cümle bir soru olduğu için doğru ya da yanlış olamaz ve bir önerme özelliği taşımaz.
Cevap C seçeneğidir.
