Köyün yaşlı çınar ağacının altında oturan Hasan Amca, gençlere geçmişten hikayeler anlatırdı. Her akşam üstü çocuklar onun etrafını sarar, büyülenmiş gibi hikayelerini dinlerdi.
Bu metinde anlatıcı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bu soruda, verilen metindeki anlatıcının kim olduğunu bulmamız isteniyor. Anlatıcı, bir hikayeyi bize aktaran sestir. Anlatıcının bakış açısı, metni kimin anlattığını ve olaylara ne kadar dahil olduğunu gösterir. Şimdi metni dikkatlice inceleyelim ve seçenekleri adım adım değerlendirelim:
Metin, "Köyün yaşlı çınar ağacının altında oturan Hasan Amca, gençlere geçmişten hikayeler anlatırdı. Her akşam üstü çocuklar onun etrafını sarar, büyülenmiş gibi hikayelerini dinlerdi." şeklinde. Burada Hasan Amca ve çocuklar gibi karakterler var. Anlatıcı, bu karakterlerin yaptıklarını bize aktarıyor.
Metinde "ben" veya "biz" gibi birinci tekil veya çoğul şahıs zamirleri kullanılmamış. Anlatıcı, olayları dışarıdan bir gözlemci gibi aktarıyor. Yani, "Hasan Amca şunu yapardı", "Çocuklar bunu yapardı" şeklinde bir anlatım var. Bu, üçüncü şahıs anlatımına işaret eder.
Eğer anlatıcı Hasan Amca olsaydı, metin "Ben gençlere geçmişten hikayeler anlatırdım. Her akşam üstü çocuklar benim etrafımı sarar, büyülenmiş gibi hikayelerimi dinlerdi." gibi ifadelerle başlardı. Metinde böyle bir kullanım olmadığı için bu seçenek yanlıştır.
Eğer anlatıcı çocuklardan biri olsaydı, metin "Hasan Amca bize geçmişten hikayeler anlatırdı. Her akşam üstü biz onun etrafını sarar, büyülenmiş gibi hikayelerini dinlerdik." gibi ifadeler içerirdi. Bu da metinle uyuşmuyor, dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.
Metinde anlatıcı, olayları yaşayan karakterlerden biri değil, onları dışarıdan gören ve bize aktaran bir konumdadır. Olaylara karışmadan, nesnel bir şekilde olanları anlatmaktadır. Bu durum, "üçüncü şahıs anlatıcı" olarak da bilinir ve metnin anlatım şekline tamamen uymaktadır. Anlatıcı, olayları sadece gözlemleyip aktarıyor.
Anlatıcılar her zaman bir şekilde okuyucuya seslenir, ancak bu seçenek genellikle anlatıcının doğrudan okuyucuya hitap ettiği ("Sevgili okuyucular...", "Şimdi size anlatacağım...", "Gördüğünüz gibi...") durumlar için kullanılır. Metinde böyle bir doğrudan hitap yoktur, sadece olayların aktarımı vardır. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, metindeki anlatıcının olayların dışında, tarafsız bir gözlemci olduğu açıkça görülmektedir. Anlatıcı, hikayeyi bize üçüncü bir şahsın ağzından aktarmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
