Bu soruda, fiillerin anlam özelliklerinden biri olan "oluş fiili" kavramını anlamamız gerekiyor. Fiiller genellikle üç ana gruba ayrılır: iş (kılış) fiilleri, durum fiilleri ve oluş fiilleri.
- İş (Kılış) Fiilleri: Öznenin kendi isteğiyle, bir nesne üzerinde gerçekleştirdiği eylemleri ifade eder. Bu fiiller "neyi?" veya "kimi?" sorularına cevap verir. (Örnek: okumak, kırmak, taşımak)
- Durum Fiilleri: Öznenin kendi isteğiyle gerçekleştirdiği, ancak bir nesneye ihtiyaç duymayan eylemleri veya içinde bulunduğu durumu ifade eder. "Neyi?" veya "kimi?" sorularına cevap vermez. (Örnek: uyumak, oturmak, gülmek)
- Oluş Fiilleri: Öznenin iradesi dışında, zamanla kendiliğinden gerçekleşen, bir halden başka bir hale geçişi veya bir değişimi ifade eden fiillerdir. Bu fiillerde bir süreç ve kendiliğindenlik vardır. (Örnek: paslanmak, sararmak, yaşlanmak)
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) koşmak: Bu bir iş (kılış) veya durum fiilidir. Koşma eylemi öznenin kendi isteğiyle gerçekleşir. Bir nesneye ihtiyaç duymaz ama öznenin iradesiyle yapılır.
- B) büyümek: Bu bir oluş fiilidir. Bir canlının veya bir şeyin büyümesi, öznenin kendi iradesiyle olan bir eylem değildir; zamanla kendiliğinden gerçekleşen, bir halden başka bir hale geçişi (küçükten büyüğe) ifade eden bir süreçtir.
- C) yazmak: Bu bir iş (kılış) fiilidir. Yazma eylemi öznenin kendi isteğiyle gerçekleşir ve genellikle bir nesne (mektup, kitap vb.) üzerinde yapılır. "Neyi yazmak?" sorusuna cevap verir.
- D) konuşmak: Bu bir durum fiilidir. Konuşma eylemi öznenin kendi isteğiyle gerçekleşir, ancak bir nesneye ihtiyaç duymaz. Öznenin içinde bulunduğu bir durumu veya gerçekleştirdiği bir eylemi ifade eder.
Bu açıklamalara göre, kendiliğinden gerçekleşen bir oluşu ifade eden fiil "büyümek"tir.
Cevap B seçeneğidir.
