Dağ ve vadi meltemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Gündüz vadiler dağ yamaçlarına göre daha sıcaktırDağ ve vadi meltemleri, dağlık bölgelerde gün içinde sıcaklık farklarına bağlı olarak oluşan yerel rüzgarlardır. Bu rüzgarların oluşum mekanizmalarını ve özelliklerini adım adım inceleyerek sorumuzdaki yanlış ifadeyi bulalım.
Bu ifade, belirli koşullar altında doğru kabul edilebilir. Gündüzleri güneş ışınları hem vadi tabanını hem de dağ yamaçlarını ısıtır. Ancak, vadi tabanı genellikle daha düşük rakımda bulunur ve hava kütlesi burada daha kapalı bir alanda hapsolabilir. Atmosferde yükseklik arttıkça sıcaklık genellikle düşer (çevre sıcaklık düşüş oranı). Bu nedenle, vadi tabanındaki hava, yamaçlardaki daha yüksek rakımlı havaya göre genel olarak daha sıcak olabilir. Ayrıca, yamaçlardaki hava ısındıkça yükselir ve yerini daha serin havaya bırakırken, vadi tabanındaki hava daha uzun süre ısısını koruyabilir.
Bu ifade doğrudur. Geceleri, dağ yamaçları ısıyı vadi tabanına göre daha hızlı kaybeder (radyasyonla soğuma). Yamaçlardaki hava soğur, yoğunlaşır ve ağırlaşır. Bu soğuk ve yoğun hava, yerçekiminin etkisiyle yamaçlardan aşağıya, vadi tabanına doğru akar. Bu olaya dağ meltemi (katabatik rüzgar) denir. Dolayısıyla, geceleri dağ yamaçları vadilere göre daha soğuk olur.
Bu ifade yanlıştır. Meltem rüzgarları (dağ ve vadi meltemleri, deniz ve kara meltemleri gibi) günlük (diurnal) periyotlara sahiptir. Yani, gün içinde yön değiştirirler; gündüz bir yöne, gece ise genellikle ters yöne eserler. Yıllık periyotlara sahip olan rüzgarlar muson rüzgarlarıdır, meltemler değil.
Bu ifade doğrudur. Tüm rüzgarlar gibi meltemler de basınç farkları sonucunda oluşur. Gündüz ve gece arasındaki sıcaklık farkları, dağ yamaçları ile vadi tabanı arasında farklı ısınma ve soğuma hızlarına yol açar. Bu da hava yoğunluğu ve dolayısıyla basınç farkları yaratır. Hava, her zaman yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru hareket ederek rüzgarları, dolayısıyla meltemleri oluşturur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, meltem rüzgarlarının yıllık periyotlara sahip olduğunu belirten C seçeneği yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
