4. "TDK'nin yayımladığı sözlükte 'millî' sözcüğünün yazılışına bakabilirsin." cümlesinde kesme işareti hangi görevde kullanılmıştır?
A) Özel ada gelen ekleri ayırmak
B) Kısaltmaya gelen ekleri ayırmak
C) Sayılara gelen ekleri ayırmak
D) Sesteş sözcükleri ayırmak
Bu soruda, kesme işaretinin cümlede hangi görevde kullanıldığını bulmamız isteniyor. Cümleyi dikkatlice inceleyelim: "TDK'nin yayımladığı sözlükte 'millî' sözcüğünün yazılışına bakabilirsin."
- Öncelikle, cümlede kesme işaretinin kullanıldığı yere odaklanalım: TDK'nin.
- Buradaki "TDK" ifadesi, "Türk Dil Kurumu"nun kısaltmasıdır. Yani, bir kurum adının kısaltılmış halidir.
- Kesme işareti, bu kısaltmaya gelen "-nin" ekini ayırmak için kullanılmıştır.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Özel ada gelen ekleri ayırmak: Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Örneğin, "Ankara'ya", "Ayşe'nin". "TDK" bir özel adın kısaltmasıdır, ancak burada kesme işaretinin kullanımı özel adın kendisinden ziyade, onun kısaltılmış haline gelen ekle ilgilidir. Bu seçenek kısmen doğru gibi görünse de, daha spesifik olan kısaltma görevi varken bu daha genel kalır.
- B) Kısaltmaya gelen ekleri ayırmak: Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan "TDK"ye gelen "-nin" eki, kesme işaretiyle ayrılmıştır. Bu, kesme işaretinin kısaltmalara gelen ekleri ayırma görevinin tam karşılığıdır.
- C) Sayılara gelen ekleri ayırmak: Sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Örneğin, "1923'te", "5'inci". Cümlemizde sayı bulunmadığı için bu seçenek doğru değildir.
- D) Sesteş sözcükleri ayırmak: Sesteş (eş sesli) sözcükler, yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan sözcüklerdir (örneğin, "yüz" kelimesi hem surat hem de sayı anlamında). Kesme işareti sesteş sözcükleri ayırma görevinde kullanılmaz. Bu seçenek kesinlikle yanlıştır.
- Bu durumda, "TDK'nin" ifadesindeki kesme işaretinin görevi, kısaltmaya gelen eki ayırmaktır.
Bu tür sorularda, kesme işaretinin kullanıldığı kelimenin türünü (özel ad, kısaltma, sayı vb.) doğru tespit etmek çok önemlidir.
Cevap B seçeneğidir.
