Kılcallık nedir Test 2

Kılcallık olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Sıvı molekülleri ile kapalı kanal yüzeyi arasındaki adhezyon kuvveti, sıvının yükselmesine neden olur
B) Kılcal borunun çapı küçüldükçe, sıvının yükselme miktarı artar
C) Kohezyon kuvveti adhezyon kuvvetinden büyük olan sıvılar, kılcal boruda alçalır
D) Kılcallık olayı sadece dikey yönlü borularda gözlemlenir

Kılcallık, bir sıvının ince bir boru veya gözenekli bir malzeme içinde yüzey gerilimi, adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin etkisiyle yükselmesi veya alçalması olayıdır. Bu olayı daha iyi anlamak için seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Sıvı molekülleri ile kapalı kanal yüzeyi arasındaki adhezyon kuvveti, sıvının yükselmesine neden olur

  Bu ifade doğrudur. Adhezyon, farklı türdeki moleküller arasındaki çekim kuvvetidir (örneğin, sıvı molekülleri ile borunun katı yüzeyi arasındaki çekim). Eğer sıvı molekülleri borunun yüzeyine kuvvetli bir şekilde yapışıyorsa (yani adhezyon kuvveti, sıvının kendi molekülleri arasındaki kohezyon kuvvetinden büyükse), sıvı boru duvarları boyunca yukarı doğru çekilir ve yükselir. Bu durum, suyun cam boruda yükselmesinde gözlemlenir.

• B) Kılcal borunun çapı küçüldükçe, sıvının yükselme miktarı artar

  Bu ifade doğrudur. Kılcal yükselme miktarı, borunun yarıçapı ($r$) ile ters orantılıdır. Yani, boru ne kadar ince olursa, sıvı o kadar yükseğe çıkar. Bunun nedeni, boru çapı küçüldükçe, sıvının yüzey gerilimi kuvvetinin (borunun çevresiyle orantılı) sıvının ağırlığına (hacmiyle orantılı) oranının artmasıdır. Bu durum, Jurin Yasası ile açıklanır.

• C) Kohezyon kuvveti adhezyon kuvvetinden büyük olan sıvılar, kılcal boruda alçalır

  Bu ifade doğrudur. Kohezyon, aynı türdeki moleküller arasındaki çekim kuvvetidir (örneğin, sıvı moleküllerinin birbirini çekmesi). Eğer bir sıvının kendi molekülleri arasındaki çekim (kohezyon) boru yüzeyine olan çekimden (adhezyon) daha güçlüyse, sıvı boru duvarlarına yapışmak yerine kendi içine doğru büzülür ve boruda alçalır. Cıva, cam boruda bu şekilde alçalır çünkü cıva molekülleri birbirini cama göre daha güçlü çeker.

• D) Kılcallık olayı sadece dikey yönlü borularda gözlemlenir

  Bu ifade yanlıştır. Kılcallık olayı, dikey boruların yanı sıra yatay veya eğik konumdaki dar kanallarda, gözenekli malzemelerde (sünger, kağıt, toprak) ve kumaşlarda da gözlemlenebilir. Örneğin, bir süngerin suyu yatay olarak emmesi, bir kağıdın mürekkebi dağıtması veya bitkilerin köklerinden yapraklarına su taşıması kılcallık sayesindedir ve bu olaylar sadece dikey yönlü değildir. Önemli olan, sıvının yüzey gerilimi ve boru/kanalın dar olmasıdır, yönü değildir.

Bu bilgiler ışığında, kılcallık olayı ile ilgili yanlış ifade D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.