Solunum sisteminde gaz değişiminin gerçekleştiği alveollerle ilgili olarak;
I. Yüzey alanını artıran kübik epitel hücrelerden oluşur
II. Çift katlı kapiller ağ ile çevrilidir
III. Yüzey aktif madde (sürfaktan) üretimi yapılır
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Sevgili öğrenciler, solunum sistemimizin en önemli ve hassas yapılarından biri olan alveoller, gaz değişiminin gerçekleştiği ana bölgelerdir. Bu soruda, alveollerin yapısal ve işlevsel özelliklerini değerlendireceğiz. Her bir ifadeyi dikkatlice inceleyelim:
Bu ifade yanlıştır. Alveollerin iç yüzeyi, gaz değişimini kolaylaştırmak amacıyla son derece ince ve yassı (tek katlı yassı epitel) hücreler olan Tip I pnömositlerle kaplıdır. Kübik epitel hücreler (Tip II pnömositler) alveollerde bulunur ancak bunlar yüzey alanını artırmak yerine, yüzey aktif madde (sürfaktan) üretmekle görevlidir ve gaz değişim yüzeyini oluşturan ana hücreler değildir. Gaz değişimi için yüzeyin ince ve yassı olması esastır.
Bu ifade doğrudur. Alveoller, gaz değişiminin verimli bir şekilde gerçekleşebilmesi için son derece zengin ve yoğun bir kılcal damar (kapiller) ağı ile çevrilidir. Bu yoğun kılcal damar ağı, alveollerin etrafını adeta bir ağ gibi sararak, oksijenin kana geçişi ve karbondioksitin kandan alveollere geçişi için maksimum temas yüzeyi ve süresi sağlar. "Çift katlı" ifadesi, bu yoğun ve sarmalayıcı yapıyı vurgulamak için kullanılmış olabilir; önemli olan, gaz değişimini destekleyecek kadar geniş ve yoğun bir kapiller ağa sahip olmasıdır.
Bu ifade doğrudur. Alveollerde bulunan Tip II pnömositler, sürfaktan adı verilen bir yüzey aktif madde üretir. Sürfaktan, alveollerin iç yüzeyindeki su moleküllerinin yüzey gerilimini azaltarak, soluk verme sırasında alveollerin büzüşmesini ve çökmesini engeller. Bu sayede alveoller açık kalır ve gaz değişimi kesintisiz devam edebilir.
Bu değerlendirmelere göre, I. ifade yanlış, II. ve III. ifadeler doğrudur.
Cevap D seçeneğidir.
