Günlük hayatta kullanılan aşağıdaki ifadelerden hangisi vektörel bir büyüklüğe örnektir?
A) "Odanın sıcaklığı 23°C"
B) "Kitabın kütlesi 500 gram"
C) "Okula doğru 2 km yürüdüm"
D) "Su 100°C'de kaynar"
Sevgili öğrenciler, günlük hayatta karşılaştığımız büyüklükleri fiziksel özelliklerine göre iki ana gruba ayırırız: skaler büyüklükler ve vektörel büyüklükler. Bu ayrımı anlamak, soruyu çözmemiz için çok önemli.
- Skaler Büyüklükler: Sadece sayısal bir değer (büyüklük) ile ifade edilebilen fiziksel niceliklerdir. Yönleri yoktur. Örneğin, kütle, sıcaklık, zaman, hacim, sürat skaler büyüklüklere örnektir.
- Vektörel Büyüklükler: Hem sayısal bir değer (büyüklük) hem de bir yön ile ifade edilen fiziksel niceliklerdir. Yön belirtmek zorunludur. Örneğin, kuvvet, hız, ivme, yer değiştirme vektörel büyüklüklere örnektir.
Şimdi sorudaki ifadeleri bu bilgiler ışığında tek tek inceleyelim:
- A) "Odanın sıcaklığı 23°C": Sıcaklık, sadece bir değer (23°C) ile ifade edilir. "Hangi yöne doğru 23°C?" diye bir soru soramayız, çünkü sıcaklığın bir yönü yoktur. Bu nedenle sıcaklık skaler bir büyüklüktür.
- B) "Kitabın kütlesi 500 gram": Kütle, sadece bir değer (500 gram) ile ifade edilir. Bir kitabın kütlesinin belirli bir yönü yoktur. Bu nedenle kütle skaler bir büyüklüktür.
- C) "Okula doğru 2 km yürüdüm": Bu ifadede hem bir değer (2 km) hem de bir yön ("Okula doğru") belirtilmiştir. Yürünen mesafe (yer değiştirme) bir yöne doğru gerçekleştiği için bu ifade vektörel bir büyüklüğe örnektir. Burada hem ne kadar (2 km) hem de nereye doğru (okula doğru) bilgisi verilmiştir.
- D) "Su 100°C'de kaynar": Kaynama noktası olan sıcaklık, tıpkı A seçeneğindeki gibi sadece bir değer (100°C) ile ifade edilir. Yönü yoktur. Bu nedenle sıcaklık skaler bir büyüklüktür.
Bu açıklamalara göre, hem büyüklük hem de yön içeren ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
