Bir genotipte A ve B olmak üzere iki farklı gen bulunmaktadır. A geni kahverengi göz, a geni mavi göz; B geni kıvırcık saç, b geni düz saç özelliklerini belirlemektedir. AaBb genotipli bir birey ile aabb genotipli bir birey çaprazlanıyor.
Bu çaprazlama sonucu oluşacak bireylerin kahverengi gözlü ve kıvırcık saçlı olma olasılığı kaçtır?
A) 1/16
B) 1/8
C) 1/4
D) 1/2
Merhaba sevgili öğrenciler, bu genetik çaprazlama sorusunu adım adım birlikte çözelim. Unutmayın, genetik problemleri çözerken sakin olmak ve her adımı dikkatlice takip etmek çok önemlidir!
Öncelikle soruda verilen bilgileri整理leyelim:
- A geni: Kahverengi göz
- a geni: Mavi göz
- B geni: Kıvırcık saç
- b geni: Düz saç
- Çaprazlanan bireyler: AaBb x aabb
Bizden istenen ise, bu çaprazlama sonucunda kahverengi gözlü ve kıvırcık saçlı bireylerin oluşma olasılığı.
Şimdi çözüm adımlarını takip edelim:
- 1. Adım: Gamet Çeşitlerini Bulma
- AaBb genotipli birey, AB, Ab, aB, ab olmak üzere 4 farklı gamet oluşturabilir.
- aabb genotipli birey ise sadece ab gametini oluşturabilir.
- 2. Adım: Punnett Karesini Çizme (İhtiyacımız Yok!)
- Aslında Punnett karesi çizerek tüm olasılıkları görebiliriz. Ancak, bizden sadece kahverengi gözlü ve kıvırcık saçlı bireyleri istediği için bu adımı atlayabiliriz. Bu bize zaman kazandırır!
- 3. Adım: İstenen Genotipleri Belirleme
- Kahverengi gözlü ve kıvırcık saçlı bir birey için genotip şu şekilde olmalıdır: A_B_ (Burada "_" işareti, o lokusta baskın veya çekinik genin olabileceğini gösterir). Yani, A geni kesinlikle olmalı ve B geni de kesinlikle olmalı.
- 4. Adım: Olasılıkları Hesaplama
- Kahverengi gözlü olma olasılığı: AaBb bireyinden A geni gelme olasılığı $ rac{1}{2}$'dir (Aa'dan A gelme olasılığı). aabb bireyinden ise her zaman a geni gelir. Bu yüzden kahverengi gözlü olması için Aa genotipinde olması gerekir.
- Kıvırcık saçlı olma olasılığı: AaBb bireyinden B geni gelme olasılığı $ rac{1}{2}$'dir (Bb'den B gelme olasılığı). aabb bireyinden ise her zaman b geni gelir. Bu yüzden kıvırcık saçlı olması için Bb genotipinde olması gerekir.
- 5. Adım: Bağımsız Olayların Olasılığını Çarpma
- Kahverengi gözlü ve kıvırcık saçlı olma olasılığını bulmak için, bu iki bağımsız olayın olasılıklarını çarparız: $ rac{1}{2} \times rac{1}{2} = rac{1}{4}$
Yani, çaprazlama sonucu oluşacak bireylerin kahverengi gözlü ve kıvırcık saçlı olma olasılığı $ rac{1}{4}$'tür.
Cevap C seçeneğidir
