Mendel'in bezelye bitkileri ile yaptığı çaprazlama deneylerinde, saf kahverengi tohum rengi (BB) ile saf beyaz tohum rengi (bb) çaprazlandığında F1 dölünün tamamı kahverengi tohumlu olmuştur. F1 dölündeki bireyler kendi aralarında çaprazlandığında F2 dölünde kahverengi tohumlu bezelye oluşma olasılığı nedir?
A) 1/4
B) 1/2
C) 3/4
D) 1
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu Mendel'in genetik ilkelerini kullanarak adım adım çözelim. Unutmayın, genetik problemleri çözerken sakin olmak ve her adımı dikkatlice takip etmek çok önemlidir. Başarılar!
- 1. Adım: Ata (P) Dölünü Belirleme
- Soruda bize saf kahverengi tohum renginin (BB) ve saf beyaz tohum renginin (bb) çaprazlandığı söyleniyor. Bu, ata dölümüzü (P) oluşturuyor.
- 2. Adım: F1 Dölünü Oluşturma
- BB ve bb'yi çaprazladığımızda oluşabilecek genotipleri Punnett karesi ile gösterelim:
-
- Gördüğümüz gibi, F1 dölünün tamamı heterozigot (Bb) genotipine sahip ve kahverengi tohumlu. Çünkü kahverengi (B) geni, beyaz (b) genine baskın.
- 3. Adım: F2 Dölünü Oluşturma
- Şimdi F1 dölündeki bireyleri (Bb) kendi aralarında çaprazlayacağız. Yine bir Punnett karesi çizelim:
-
- 4. Adım: F2 Dölündeki Genotip ve Fenotip Oranlarını Belirleme
- Punnett karesine göre F2 dölünde:
- BB (kahverengi) genotipinden 1 birey,
- Bb (kahverengi) genotipinden 2 birey,
- bb (beyaz) genotipinden 1 birey oluşuyor.
- Yani genotip oranı 1:2:1 (BB:Bb:bb) şeklindedir.
- Fenotip olarak ise 3 kahverengi (BB ve Bb) ve 1 beyaz (bb) tohumlu bezelye elde ediyoruz.
- 5. Adım: Olasılığı Hesaplama
- F2 dölünde toplam 4 birey var ve bunlardan 3'ü kahverengi tohumlu. Bu nedenle kahverengi tohumlu bezelye oluşma olasılığı $\frac{3}{4}$'tür.
Cevap C seçeneğidir.
