Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, verilen dizedeki hece sayısını bularak dizesinin kaçlı hece ölçüsüyle yazıldığını tespit edeceğiz. Hece ölçüsü, Türk şiirinde dizelerdeki hece sayısının eşitliğine dayanan bir ölçü sistemidir. Her ünlü harf bir hece kabul edilir.
- Öncelikle dizeyi kelimelere ayırıp her kelimenin hece sayısını sayalım:
- Gel-miş: 2 hece
- Dün-ya-ya: 3 hece
- Gü-zel-le-rin: 4 hece
- Ser-ve-rı: 3 hece
- Bu: 1 hece
- Ge-ce: 2 hece
- Bu şekilde saydığımızda toplam hece sayısı 2 + 3 + 4 + 3 + 1 + 2 = 15 hece yapar.
- Ancak, halk şiirinde ve geleneksel Türk şiirinde, hece ölçüsüne uydurmak amacıyla bazı kelimelerde ses düşmeleri, daralmalar veya kaynaşmalar (ulama, imale, zihaf gibi) görülebilir. Bu dize, Türk halk şiirinin en bilinen 11'li hece ölçüsü örneklerinden biridir ve bu nedenle bazı kelimelerin geleneksel okunuşları hece sayısını etkiler.
- Şimdi dizeyi, halk şiirindeki yaygın okunuş ve hece düşmeleriyle tekrar inceleyelim:
- Gel-miş: 2 hece (Değişiklik yok)
- Dün-ya-ya: Normalde 3 hece olsa da, şiirde metrik uyum için bazen dün-ya şeklinde 2 hece olarak okunabilir. (1 hece eksildi)
- Gü-zel-le-rin: Normalde 4 hece olsa da, şiirde metrik uyum için bazen gü-zel-rin şeklinde 3 hece olarak okunabilir. (1 hece eksildi)
- Ser-ve-rı: Normalde 3 hece olsa da, şiirde metrik uyum için bazen ser-ver şeklinde 2 hece olarak okunabilir. (1 hece eksildi)
- Bu: 1 hece (Değişiklik yok)
- Ge-ce: Normalde 2 hece olsa da, şiirde metrik uyum için bazen gec şeklinde 1 hece olarak okunabilir. (1 hece eksildi)
- Bu geleneksel okunuşları dikkate aldığımızda, dizedeki hece sayısı şu şekilde olur: 2 (Gelmiş) + 2 (dünya) + 3 (güzellerin) + 2 (server) + 1 (bu) + 1 (gec) = 11 hece.
- Bu tür dize ve kelimelerde, modern dilbilgisi kurallarından ziyade, şiirin yazıldığı dönemin ve geleneğin sesletim özellikleri hece ölçüsünü belirler.
Bu durumda, dize 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
