Küresel ısınmanın etkilerini azaltmak için ülkeler çeşitli politikalar geliştirmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmayla mücadele kapsamında Türkiye'nin imzaladığı uluslararası anlaşmalardan biridir?
A) Helsinki Nihai Senedi
B) Paris Anlaşması
C) Viyana Kongresi
D) Bretton Woods Anlaşması
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, günümüzün en önemli küresel sorunlarından biri olan iklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin üstlendiği rolleri ve imzaladığı uluslararası anlaşmaları anlamamızı gerektiriyor. Küresel ısınma, gezegenimizin iklim sisteminde insan faaliyetleri sonucunda meydana gelen değişiklikleri ifade eder ve bu değişiklikler tüm dünyayı etkiler. Bu nedenle, ülkeler bu sorunla tek başına değil, uluslararası iş birliği içinde mücadele etme yoluna gitmektedir. Türkiye de bu uluslararası çabalara aktif olarak katılan ülkelerden biridir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- B) Paris Anlaşması: Bu anlaşma, küresel iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında en kapsamlı ve önemli uluslararası sözleşmelerden biridir. 2015 yılında Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) taraflarınca kabul edilmiş ve 2016 yılında yürürlüğe girmiştir. Paris Anlaşması'nın temel amacı, küresel ortalama sıcaklık artışını sanayi öncesi seviyelerin 2°C altında tutmak, hatta mümkünse 1.5°C ile sınırlamak ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine uyum sağlama kapasitesini artırmaktır. Anlaşma, her ülkenin kendi ulusal katkı beyanlarını (NDC'ler) sunarak sera gazı emisyonlarını azaltma hedefleri belirlemesini ve bu hedeflere ulaşmak için politikalar geliştirmesini öngörür. Türkiye, Paris Anlaşması'nı 2016 yılında imzalamış ve 2021 yılında onaylayarak taraf olmuştur. Dolayısıyla, küresel ısınmayla mücadele kapsamında Türkiye'nin imzaladığı uluslararası anlaşmalardan biridir.
- A) Helsinki Nihai Senedi: 1975 yılında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) kapsamında imzalanan bu belge, Soğuk Savaş döneminde Avrupa'da güvenlik, iş birliği, insan hakları ve sınırların dokunulmazlığı gibi konulara odaklanmıştır. Küresel ısınma veya iklim değişikliği ile doğrudan bir ilgisi bulunmamaktadır.
- C) Viyana Kongresi: 1814-1815 yıllarında gerçekleşen Viyana Kongresi, Napolyon Savaşları sonrası Avrupa'nın siyasi haritasını yeniden düzenlemek, güç dengesini sağlamak ve monarşileri restore etmek amacıyla toplanmıştır. Küresel ısınma kavramı o dönemde bilinmediği gibi, kongrenin gündeminde de böyle bir konu yer almamıştır.
- D) Bretton Woods Anlaşması: 1944 yılında II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru imzalanan bu anlaşmalar, uluslararası para ve finans sistemini düzenlemek amacıyla Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD - Dünya Bankası) gibi kurumların kurulmasına yol açmıştır. Temel amacı, ekonomik istikrarı sağlamak ve uluslararası ticareti teşvik etmektir. Küresel ısınma ile doğrudan bir bağlantısı yoktur.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, küresel ısınmayla mücadele kapsamında Türkiye'nin imzaladığı uluslararası anlaşma Paris Anlaşması'dır.
Cevap B seçeneğidir.
