Adetullah ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Allah'ın evrene koyduğu sabit kurallardır
B) Sadece doğa olaylarını kapsar
C) Toplumsal hayatı da düzenler
D) İnsan iradesiyle etkileşim halindedir
Sevgili öğrenciler, Adetullah kavramı, dinimizin ve evrenin işleyişini anlamamız için çok önemli bir kavramdır. Adetullah, Allah'ın evrene koyduğu, değişmez ve düzenli işleyen yasalardır. Bu yasalara aynı zamanda "Sünnetullah" da denir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin yanlış olduğunu bulalım:
- A) Allah'ın evrene koyduğu sabit kurallardır: Bu ifade, Adetullah'ın temel tanımıdır ve tamamen doğrudur. Evrendeki her şey, gezegenlerin hareketinden suyun kaynamasına, canlıların üremesinden toplumların yükselişine kadar belirli ilahi yasalara göre işler. Bu yasalar sabittir ve değişmez.
- B) Sadece doğa olaylarını kapsar: İşte bu ifade yanlıştır. Adetullah, sadece doğa olaylarını (fiziksel yasaları) değil, aynı zamanda canlıların yaşamını düzenleyen biyolojik yasaları, toplumların yükseliş ve çöküşünü belirleyen toplumsal yasaları ve insan psikolojisini etkileyen psikolojik yasaları da kapsar. "Sadece" kelimesi, Adetullah'ın kapsamını daraltarak bu ifadeyi yanlış hale getirir.
- C) Toplumsal hayatı da düzenler: Bu ifade doğrudur. Adetullah, toplumsal yasaları da içerir. Örneğin, adaletle yönetilen toplumların gelişip güçlenmesi, zulüm ve haksızlığın yaygın olduğu toplumların ise zayıflayıp çökmesi gibi durumlar, Adetullah'ın toplumsal alandaki tecellileridir. Kur'an-ı Kerim'de geçmiş milletlerin kıssaları bu toplumsal yasaların örnekleridir.
- D) İnsan iradesiyle etkileşim halindedir: Bu ifade de doğrudur. Adetullah'ın koyduğu yasalar sabit olsa da, insan bu yasaları keşfedebilir, anlayabilir ve kendi iradesiyle bu yasalara uygun hareket ederek veya onlara karşı gelerek sonuçlarını yaşayabilir. Örneğin, yer çekimi kanunu (fiziksel yasa) sabittir; ancak insan bu kanunu anlayarak uçak yapar ve havada kalabilir. Çalışma ve gayretin başarı getireceği (toplumsal yasa) sabittir; insan çalışmayı seçerek başarılı olabilir. Yani insan, bu yasaları pasif bir şekilde izlemek yerine, onlarla etkileşim kurarak kendi kaderini şekillendirme gücüne sahiptir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Adetullah'ın kapsamını "sadece doğa olayları" ile sınırlayan B seçeneği yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
