Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için öncelikle "temel büyüklük" ve "türetilmiş büyüklük" kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor. Fizikte, bazı büyüklükler doğrudan ölçülebilen ve başka hiçbir büyüklüğe bağlı olmayan temel büyüklüklerdir. Diğer büyüklükler ise bu temel büyüklüklerin birleşimiyle elde edilen türetilmiş büyüklüklerdir.
- Temel Büyüklükler ve SI Birimleri: Uluslararası Birim Sistemi'ne (SI) göre 7 temel büyüklük ve bunlara karşılık gelen birimleri vardır:
- Kütle (birimi: kilogram, kg)
- Uzunluk (birimi: metre, m)
- Zaman (birimi: saniye, s)
- Sıcaklık (birimi: Kelvin, K)
- Akım Şiddeti (birimi: Amper, A)
- Madde Miktarı (birimi: mol, mol)
- Işık Şiddeti (birimi: Kandela, cd)
- Şimdi sorudaki ölçümleri ve birimlerini inceleyelim:
- A) Kütle: Öğrenci kütleyi 250 g olarak ölçmüştür. Kütle, yukarıda da belirttiğimiz gibi temel bir büyüklüktür. Gram (g) birimi de kilogramın (kg) alt katı olup kütleyi ifade eder. Dolayısıyla kütle temel bir büyüklüktür.
- B) Hacim: Öğrenci hacmi 100 $cm^3$ olarak ölçmüştür. Hacim, uzunluk, genişlik ve yüksekliğin çarpımıyla elde edilen bir büyüklüktür. Yani, hacim = uzunluk $\times$ uzunluk $\times$ uzunluk. Uzunluk temel bir büyüklük olmasına rağmen, hacim üç temel büyüklüğün (uzunluk) çarpımından türetildiği için türetilmiş bir büyüklüktür. $cm^3$ birimi de türetilmiş bir birimdir.
- C) Sıcaklık: Öğrenci sıcaklığı $25^\circ C$ olarak ölçmüştür. Sıcaklık, temel bir büyüklüktür. Celsius ($^\circ C$) birimi de sıcaklığı ifade eder.
- D) Zaman: Öğrenci zamanı 30 saniye olarak ölçmüştür. Zaman, temel bir büyüklüktür ve saniye (s) birimi de temel bir birimdir.
Bu durumda, verilen ölçümlerden hacim (B seçeneği) temel bir büyüklük birimiyle ifade edilmemiştir, çünkü hacim türetilmiş bir büyüklüktür.
Cevap B seçeneğidir.
