Atmosfer katmanlarından olan ozonosfer ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A) Hava olaylarının büyük bölümü bu katmanda gerçekleşir
B) Yeryüzüne en uzak katmandır
C) Ultraviyole ışınlarını süzen ozon gazı bu katmanda bulunur
D) Sıcaklık yükseldikçe düzenli olarak azalır
Sevgili öğrenciler, atmosfer katmanları ve özellikleri coğrafya dersimizin önemli konularından biridir. Bu soruda, ozonosfer katmanının temel özelliklerinden hangisinin doğru olduğunu bulmamız isteniyor. Şimdi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:
- A) Hava olaylarının büyük bölümü bu katmanda gerçekleşir
- Bu ifade yanlıştır. Hava olaylarının (yağmur, kar, rüzgar, bulut oluşumu vb.) büyük bir bölümü, atmosferin yeryüzüne en yakın katmanı olan troposferde gerçekleşir. Ozonosfer ise stratosfer katmanı içinde yer alır ve hava olayları burada yok denecek kadar azdır.
- B) Yeryüzüne en uzak katmandır
- Bu ifade de yanlıştır. Yeryüzüne en uzak katman, atmosferin en dış katmanı olan egzosferdir. Ozonosfer, stratosferin bir bölümünde yer alır ve egzosfere göre yeryüzüne çok daha yakındır.
- C) Ultraviyole ışınlarını süzen ozon gazı bu katmanda bulunur
- Bu ifade doğrudur. Ozonosfer, adından da anlaşılacağı gibi, ozon ($O_3$) gazının yoğun olarak bulunduğu bir katmandır. Bu katmandaki ozon gazı, Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole (UV) ışınlarını emerek yeryüzündeki canlı yaşamını korur. Bu, ozonosferin en hayati görevidir.
- D) Sıcaklık yükseldikçe düzenli olarak azalır
- Bu ifade yanlıştır. Troposferde sıcaklık yükseldikçe azalırken, ozonosferin de içinde bulunduğu stratosfer katmanında durum tam tersidir. Ozon gazının UV ışınlarını emmesi nedeniyle, stratosferde yükseldikçe sıcaklık artar.
Bu analizler sonucunda, ozonosferin en belirgin ve doğru özelliğinin ultraviyole ışınlarını süzen ozon gazını barındırması olduğunu görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
