Bir biyoloji laboratuvarında öğrenciler mikroskopla bira mayası hücrelerini incelerken bazı hücrelerin üzerinde küçük çıkıntılar gözlemliyor. Bu çıkıntılar zamanla büyüyerek ana hücreden ayrılıp bağımsız yaşamaya başlıyor.
Bu gözlemle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Eşeysiz üreme çeşitlerinden biridir
B) Oluşan yeni bireyler genetik olarak ana canlıya benzer
C) Mayoz bölünme ile gerçekleşir
D) Bira mayasında görülen bir üreme şeklidir
Öğrencilerin biyoloji laboratuvarında gözlemlediği durum, bira mayası hücrelerinin üzerinde oluşan küçük çıkıntıların büyüyerek ana hücreden ayrılması ve bağımsız birer canlı haline gelmesidir. Bu süreç, biyolojide "tomurcuklanma" olarak bilinen bir üreme şeklidir. Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında değerlendirelim:
- A) Eşeysiz üreme çeşitlerinden biridir: Tomurcuklanma, tek bir ana canlının yeni bireyler oluşturduğu, eşey hücrelerinin (gametlerin) birleşmediği bir üreme şeklidir. Bu tanım, eşeysiz üremeye uyar. Dolayısıyla, bu ifade doğrudur.
- B) Oluşan yeni bireyler genetik olarak ana canlıya benzer: Eşeysiz üremede, genellikle mitoz bölünme temel alınır. Mitoz bölünme sonucunda oluşan hücreler, ana hücre ile aynı genetik yapıya sahiptir. Tomurcuklanma da bir eşeysiz üreme şekli olduğu için, oluşan yeni bireyler genetik olarak ana canlıya çok benzer veya tamamen aynıdır (klonlardır). Dolayısıyla, bu ifade doğrudur.
- C) Mayoz bölünme ile gerçekleşir: Mayoz bölünme, eşeyli üremenin temelini oluşturan, kromozom sayısını yarıya indiren ve genetik çeşitlilik sağlayan bir hücre bölünmesi türüdür. Tomurcuklanma ise eşeysiz üreme olup, genellikle mitoz bölünme veya benzeri bir süreçle gerçekleşir. Mayoz bölünme ile ilgisi yoktur. Dolayısıyla, bu ifade yanlıştır.
- D) Bira mayasında görülen bir üreme şeklidir: Bira mayası (Saccharomyces cerevisiae), tomurcuklanma ile üreyen tek hücreli bir mantar türüdür. Laboratuvarda yapılan gözlem de tam olarak bira mayasının bu üreme şeklini tanımlamaktadır. Dolayısıyla, bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, verilen gözlemle ilgili söylenemeyecek ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
