Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, bir cümlenin anlatım özelliklerinden hangisini kaybettiğini bulacağız. Öncelikle anlatım özelliklerini kısaca hatırlayalım, sonra cümlemizi inceleyelim.
- A) Açıklık: Bir cümlenin kolayca anlaşılması, birden fazla anlama gelmemesi durumudur. Cümledeki anlamın net ve berrak olması gerekir.
- B) Duruluk: Bir cümlede gereksiz sözcük veya söz öbeği bulunmaması durumudur. Cümleden bir kelime çıkarıldığında anlam bozuluyorsa veya eksiliyorsa o cümle durudur. Eğer çıkarılan kelime anlamı etkilemiyorsa, cümle duru değildir.
- C) Yalınlık: Bir cümlenin süsten, sanatlı söyleyişlerden, abartılı ifadelerden uzak olması, sade ve doğal bir dil kullanılmasıdır.
- D) Özlülük: Az sözle çok şey anlatma, derin anlamlar taşıma durumudur. Atasözleri ve vecizeler özlü anlatıma örnektir.
Şimdi verilen cümleyi inceleyelim:
"Bu konuda yapmış olduğumuz çalışmalar neticesinde elde ettiğimiz sonuçlar itibarıyla şu kanaate vardık ki..."
- Bu cümlede bazı ifadelerin gereksiz yere tekrarlandığını veya aynı anlama gelen kelimelerin art arda kullanıldığını görüyoruz.
- "yapmış olduğumuz çalışmalar neticesinde" ifadesi, "çalışmalarımız sonucunda" anlamına gelir.
- "elde ettiğimiz sonuçlar itibarıyla" ifadesi ise "sonuçlarımıza göre" anlamına gelir.
- "çalışmalar neticesinde" ve "sonuçlar itibarıyla" ifadeleri anlamca birbirine çok yakındır ve birbiri yerine kullanılabilir. Hatta "elde ettiğimiz sonuçlar" zaten "çalışmalar neticesinde" ortaya çıkar. Bu iki ifadenin bir arada kullanılması gereksiz bir tekrara yol açmıştır.
- Cümleyi daha kısa ve öz bir şekilde "Bu konuda yaptığımız çalışmalar sonucunda şu kanaate vardık ki..." veya "Elde ettiğimiz sonuçlara göre şu kanaate vardık ki..." şeklinde ifade edebiliriz.
- Gereksiz sözcük ve söz öbeklerinin kullanılması, cümlenin anlamını bozmasa da onu uzatır ve anlatımı zayıflatır. Bu durum, "duruluk" ilkesine aykırıdır. Çünkü duruluk, cümlede gereksiz hiçbir kelimenin bulunmaması gerektiğini savunur.
Bu nedenle, verilen cümlede gereksiz sözcük ve söz öbekleri kullanıldığı için anlatımın "duruluk" özelliği bozulmuştur.
Cevap B seçeneğidir.
