Toplumsal yapıyı oluşturan temel unsurlardan biri olan statü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Kazanılmış statü bireyin çabalarıyla elde ettiği statüdür
B) Ana statü bireyin diğer statülerini etkileyen temel statüdür
C) Verilmiş statü doğuştan gelen ve değiştirilemeyen statüdür
D) Her bireyin toplumda yalnızca bir statüsü bulunur
Merhaba sevgili öğrenciler!
Toplumsal yapıyı anlamak için statü kavramını çok iyi bilmemiz gerekiyor. Statü, bireyin toplum içindeki konumunu ifade eder ve hayatımızda önemli bir yer tutar. Şimdi, statü ile ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.
- A) Kazanılmış statü bireyin çabalarıyla elde ettiği statüdür: Bu ifade doğrudur. Kazanılmış statü, bireyin kendi yetenekleri, eğitimi, mesleği ve kişisel gayretleri sonucunda elde ettiği konumdur. Örneğin, doktor olmak, öğretmen olmak, müdür olmak gibi statüler kazanılmış statülerdir.
- B) Ana statü bireyin diğer statülerini etkileyen temel statüdür: Bu ifade de doğrudur. Ana statü (veya temel statü), bireyin kimliğini ve toplumdaki diğer statülerini en çok etkileyen, belirleyici olan statüdür. Örneğin, bir ülkenin başkanı olmak, bir engelli birey olmak veya bir suçlu olmak gibi statüler, bireyin diğer tüm rollerini ve toplumla etkileşimini derinden etkileyebilir.
- C) Verilmiş statü doğuştan gelen ve değiştirilemeyen statüdür: Bu ifade genel olarak doğrudur. Verilmiş statü (veya atfedilmiş statü), bireyin doğumuyla birlikte kazandığı veya üzerinde kontrolü olmayan özelliklere bağlı olarak edindiği statüdür. Cinsiyet, ırk, yaş, aile kökeni gibi özellikler bu tür statülere örnektir. Geleneksel sosyolojik anlamda, bu statüler bireyin çabasıyla değiştirilemez kabul edilir.
- D) Her bireyin toplumda yalnızca bir statüsü bulunur: Bu ifade yanlıştır. Her birey toplumda aynı anda birden fazla statüye sahiptir. Örneğin, bir kişi hem öğrenci, hem evlat, hem arkadaş, hem vatandaş, hem de bir spor kulübünün üyesi olabilir. Bireyin sahip olduğu bu statülerin bütününe "statü seti" denir. Dolayısıyla, toplumda tek bir statüye sahip olmak gibi bir durum söz konusu değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, her bireyin toplumda yalnızca bir statüsü olduğu ifadesi doğru değildir. Aksine, her birey aynı anda birçok farklı statüye sahiptir.
Cevap D seçeneğidir.
