9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "koşul" anlamı vardır?
A) Derslerine çalışırsan başarırsın.
B) Yağmur yağdığı için ıslandık.
C) Kitabı okudu ve çok beğendi.
D) Hem güldü hem ağladı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki anlam ilişkilerini doğru bir şekilde anlamamız gerekiyor. Özellikle "koşul" anlamını arıyoruz. Koşul, bir eylemin veya durumun gerçekleşmesinin başka bir eyleme veya duruma bağlı olması demektir. Genellikle fiillere eklenen "-sa/-se" eki ile veya "eğer", "şartıyla" gibi kelimelerle ifade edilir.
- A) Derslerine çalışırsan başarırsın.
- Bu cümlede "çalışırsan" kelimesindeki "-sa" eki dikkatimizi çekiyor.
- Başarmanın bir şarta, bir koşula bağlandığını görüyoruz: Derslerine çalışmak. Eğer derslerine çalışırsan, o zaman başarırsın. Çalışmazsan başaramazsın.
- Bu cümle açıkça bir koşul anlamı taşımaktadır.
- B) Yağmur yağdığı için ıslandık.
- Bu cümlede "yağdığı için" ifadesi, ıslanmanın nedenini (sebebini) açıklıyor. Islanmamızın sebebi yağmur yağmasıdır.
- Burada bir neden-sonuç ilişkisi vardır, koşul anlamı yoktur.
- C) Kitabı okudu ve çok beğendi.
- Bu cümlede "ve" bağlacı, iki eylemin (okuma ve beğenme) art arda gerçekleştiğini veya birbirini takip ettiğini gösterir.
- Burada bir sıralama veya ekleme anlamı vardır, koşul anlamı yoktur.
- D) Hem güldü hem ağladı.
- Bu cümlede "hem... hem..." bağlacı, iki eylemin (gülme ve ağlama) aynı anda veya birlikte gerçekleştiğini ifade eder.
- Burada bir eş zamanlılık veya birlikte yapma anlamı vardır, koşul anlamı yoktur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, sadece A seçeneğindeki cümlede bir olayın gerçekleşmesi başka bir olayın gerçekleşmesine bağlanmıştır. Bu da bize koşul anlamını vermektedir.
Cevap A seçeneğidir.
