Comte'un üç hal yasasına göre, insanlığın nihai ve en gelişmiş aşaması olan pozitif aşamanın temel özelliği nedir?
A) Doğaüstü güçlerle açıklama
B) Soyut kavramlarla açıklama
C) Gözlem ve deneyle kanıtlanabilir olgulara dayanma
D) Tarihsel çatışmalarla ilerleme
Auguste Comte, sosyolojinin kurucularından biri olarak kabul edilir ve insan düşüncesinin ve toplumun gelişimini açıklamak için "Üç Hal Yasası"nı ortaya koymuştur. Bu yasa, insan aklının ve toplumun üç ana aşamadan geçtiğini öne sürer. Bu aşamalar şunlardır:
- 1. Teolojik (Dinsel) Aşama: Bu ilk aşamada insanlar, evrendeki olayları ve olguları doğaüstü güçler, tanrılar veya ruhlar aracılığıyla açıklamaya çalışır. Örneğin, şimşek tanrının öfkesi olarak görülür. Bu aşama, A seçeneğinde belirtilen "Doğaüstü güçlerle açıklama" ile ilişkilidir.
- 2. Metafizik (Soyut) Aşama: Bu ara aşamada, doğaüstü güçlerin yerini soyut kavramlar, felsefi ilkeler veya doğanın kendisindeki gizli güçler alır. Olaylar, tanrısal müdahaleler yerine "doğa", "öz", "neden" gibi soyut varlıklarla açıklanır. Bu aşama, B seçeneğinde belirtilen "Soyut kavramlarla açıklama" ile ilişkilidir.
- 3. Pozitif (Bilimsel) Aşama: Comte'a göre bu, insanlığın nihai ve en gelişmiş aşamasıdır. Bu aşamada insanlar, olayları ve olguları doğaüstü veya soyut açıklamalarla değil, gözlem, deney ve mantıksal akıl yürütmeye dayalı bilimsel yöntemlerle anlamaya çalışır. Amaç, olgular arasındaki değişmez ilişkileri (yasaları) keşfetmektir.
Soru, pozitif aşamanın temel özelliğini sormaktadır. Yukarıdaki açıklamadan da anlaşılacağı üzere, pozitif aşamada bilgi, duyularla algılanabilen, gözlemlenebilen ve deneylerle test edilebilen "olgulara" dayanır. Bilim, bu olguları inceleyerek aralarındaki düzenlilikleri ve yasaları ortaya koyar. Bu yaklaşım, bilimsel düşüncenin temelini oluşturur.
- A) Doğaüstü güçlerle açıklama: Bu, teolojik aşamanın özelliğidir.
- B) Soyut kavramlarla açıklama: Bu, metafizik aşamanın özelliğidir.
- C) Gözlem ve deneyle kanıtlanabilir olgulara dayanma: Bu, pozitif aşamanın temel ve ayırt edici özelliğidir. Bilimsel yöntem bu aşamada benimsenir.
- D) Tarihsel çatışmalarla ilerleme: Bu, Comte'un üç hal yasasının doğrudan bir özelliği değildir; Comte, ilerlemeyi düşünsel evrimle açıklar, çatışmalarla değil.
Bu nedenle, pozitif aşamanın temel özelliği, bilimsel yöntemin benimsenmesi, yani gözlem ve deneye dayalı, kanıtlanabilir olgularla açıklama getirmektir.
Cevap C seçeneğidir.
