Bab-ı Ali Baskını sonrasında kurulan Mahmut Şevket Paşa hükümetinin özelliği nedir?
A) Osmanlı tarihinin ilk koalisyon hükümetidir
B) Padişahın doğrudan atadığı son hükümettir
C) İttihat ve Terakki'nin denetiminde kurulmuştur
D) Sadece sivil bakanlardan oluşmaktadır
Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerindeki önemli siyasi gelişmelerden biri olan Bab-ı Ali Baskını ve sonrasında kurulan hükümetin yapısını anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:
- Bab-ı Ali Baskını'nın Önemi: 23 Ocak 1913 tarihinde gerçekleşen Bab-ı Ali Baskını, İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC) tarafından gerçekleştirilen bir darbedir. Bu baskınla Kamil Paşa hükümeti devrilmiş ve yerine İTC'nin desteklediği bir hükümet kurulmuştur. Bu olay, İTC'nin Osmanlı siyasetindeki mutlak egemenliğinin başlangıcı olarak kabul edilir.
- Mahmut Şevket Paşa Hükümeti'nin Kuruluşu: Baskın sonrasında sadrazamlığa getirilen Mahmut Şevket Paşa, İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne yakınlığıyla bilinen bir isimdi. Zaten baskının temel amacı, İTC'nin iktidarı tamamen ele geçirmesi ve kendi politikalarını uygulayacak bir hükümet kurmasıydı.
- İttihat ve Terakki'nin Denetimi: Bab-ı Ali Baskını'nı gerçekleştiren ve Kamil Paşa hükümetini deviren güç İttihat ve Terakki olduğundan, sonrasında kurulan Mahmut Şevket Paşa hükümetinin de doğal olarak İttihat ve Terakki'nin tam denetimi ve kontrolü altında olması kaçınılmazdı. Bu hükümet, İTC'nin politikalarını uygulayan bir yapıya sahipti ve İTC'nin fiili iktidarını temsil ediyordu. Bu durum, hükümetin en belirgin ve ayırt edici özelliğidir.
- A Seçeneği Neden Yanlış? Osmanlı tarihinin ilk koalisyon hükümeti değildir. İTC, bu dönemde iktidarı tek başına ele geçirme ve kontrol etme eğilimindeydi, koalisyon arayışı içinde değildi.
- B Seçeneği Neden Yanlış? Padişahın doğrudan atadığı son hükümet değildir. Padişahın yetkileri zaten kısıtlanmıştı ve bu hükümet İTC'nin dayatmasıyla kurulmuştur.
- D Seçeneği Neden Yanlış? Sadece sivil bakanlardan oluşmamaktadır. Mahmut Şevket Paşa'nın kendisi bir askerdi ve hükümette askeri kökenli başka isimler de bulunuyordu. İttihat ve Terakki'nin kadrolarında hem sivil hem de asker üyeler mevcuttu.
Bu bilgiler ışığında, Mahmut Şevket Paşa hükümetinin en temel özelliği, Bab-ı Ali Baskını ile iktidarı ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin tam denetiminde kurulmuş olmasıdır.
Cevap C seçeneğidir.
