Aşağıdaki cümlelerin hangisinde durum zarfı, bir eylemin nasıl yapıldığını belirtmektedir?
A) Akşamları kitap okurum.
B) Kalemini yavaşça masaya bıraktı.
C) İleriye doğru bir adım attı.
D) Çok fazla şeker tüketmemeliyiz.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir eylemin nasıl yapıldığını belirten durum zarfını bulmamız isteniyor. Durum zarfları, fiile (eyleme) sorduğumuz "Nasıl?" sorusuna cevap veren kelimelerdir. Bir eylemin gerçekleşme biçimini, tarzını veya niteliğini açıklarlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Akşamları kitap okurum.
- Buradaki eylem "okurum" fiilidir.
- "Ne zaman okurum?" diye sorduğumuzda "Akşamları" cevabını alırız.
- "Akşamları" kelimesi, eylemin ne zaman yapıldığını belirttiği için bir zaman zarfıdır. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Kalemini yavaşça masaya bıraktı.
- Buradaki eylem "bıraktı" fiilidir.
- "Nasıl bıraktı?" diye sorduğumuzda "Yavaşça" cevabını alırız.
- "Yavaşça" kelimesi, eylemin yapılma biçimini, yani nasıl yapıldığını belirttiği için bir durum zarfıdır. Bu seçenek, soruda istenen özelliği taşımaktadır.
- C) İleriye doğru bir adım attı.
- Buradaki eylem "attı" fiilidir.
- "Nereye attı?" diye sorduğumuzda "İleriye doğru" cevabını alırız.
- "İleriye doğru" kelime grubu, eylemin yönünü belirttiği için bir yer-yön zarfıdır. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- D) Çok fazla şeker tüketmemeliyiz.
- Buradaki eylem "tüketmemeliyiz" fiilidir.
- "Ne kadar tüketmemeliyiz?" diye sorduğumuzda "Çok fazla" cevabını alırız.
- "Çok fazla" kelime grubu, eylemin miktarını belirttiği için bir miktar (nicelik) zarfıdır. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Gördüğümüz gibi, "yavaşça" kelimesi "bırakma" eyleminin nasıl gerçekleştiğini açıklayarak durum zarfı görevini üstlenmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
