Bir protein sentezi deneyinde, ortamdaki tüm serbest amino asitler radyoaktif işaretlenmiştir. Bu durumda aşağıdaki moleküllerden hangisinde radyoaktivite gözlenmez?
A) Yeni sentezlenen protein
B) Aminoasil-tRNA
C) Serbest tRNA
D) Peptidil-tRNA
Bu soruyu çözmek için protein sentezi (translasyon) sürecini ve radyoaktif işaretlemenin ne anlama geldiğini iyi anlamamız gerekiyor. Soruda, ortamdaki tüm serbest amino asitlerin radyoaktif işaretli olduğu belirtiliyor. Bu, radyoaktivitenin sadece amino asitlerde ve onlardan oluşan yapılarda bulunacağı anlamına gelir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yeni sentezlenen protein: Proteinler, amino asitlerin birleşmesiyle oluşan uzun zincirlerdir. Ortamdaki tüm serbest amino asitler radyoaktif işaretli olduğuna göre, bu amino asitlerden sentezlenecek olan yeni protein moleküllerinin tamamı radyoaktif olacaktır. Dolayısıyla, bu seçenekte radyoaktivite gözlenir.
- B) Aminoasil-tRNA: Bu molekül, bir tRNA (taşıyıcı RNA) molekülüne bağlı bir amino asitten oluşur. Protein sentezi sırasında, tRNA'lar sitoplazmadaki serbest amino asitleri ribozoma taşır. Ortamdaki tüm serbest amino asitler radyoaktif işaretli olduğu için, tRNA'ya bağlanan amino asit de radyoaktif olacaktır. Bu durumda, aminoasil-tRNA molekülünde radyoaktivite gözlenir.
- C) Serbest tRNA: Serbest tRNA, ribozomda amino asidini veya polipeptit zincirini bıraktıktan sonra, yeni bir amino asit almak üzere sitoplazmaya dönen, yani üzerinde herhangi bir amino asit taşımayan tRNA molekülüdür. tRNA'nın kendisi bir nükleik asittir (RNA), amino asit değildir. Radyoaktif işaretleme sadece amino asitlerde yapıldığı için, üzerinde amino asit taşımayan serbest tRNA molekülünün kendisinde radyoaktivite gözlenmez. Bu, aradığımız cevaptır.
- D) Peptidil-tRNA: Bu molekül, ribozomda büyüyen polipeptit zincirini taşıyan tRNA molekülüdür. Polipeptit zinciri, radyoaktif işaretli amino asitlerden oluştuğu için, bu zinciri taşıyan peptidil-tRNA molekülünde de zincirdeki amino asitler nedeniyle radyoaktivite gözlenir.
Özetle, radyoaktivite sadece amino asitlerde ve onlardan oluşan protein zincirlerinde bulunur. Serbest tRNA ise üzerinde amino asit taşımayan bir RNA molekülüdür ve bu nedenle radyoaktif işaretli değildir.
Cevap C seçeneğidir.
