Devşirme sistemi nedir Test 2

Devşirme sisteminin kaldırılması aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

A) Tanzimat Fermanı
B) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması
C) Islahat Fermanı
D) Sened-i İttifak

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, Osmanlı İmparatorluğu'nun önemli kurumlarından biri olan devşirme sisteminin kaldırılmasının hangi gelişmeyle doğrudan ilişkili olduğunu bulmamız isteniyor. Hadi adım adım inceleyelim:

• Devşirme Sistemi Nedir?

  Devşirme sistemi, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk dönemlerinde uygulanan özel bir insan kaynağı temin etme yöntemidir. Genellikle Balkanlar'daki Hristiyan ailelerin çocukları, belirli kriterlere göre alınır, Müslümanlaştırılır ve sıkı bir eğitimden geçirilirdi. Bu çocuklar, özellikle Kapıkulu askerleri (Yeniçeriler) olarak ordunun çekirdeğini oluşturur veya Enderun Mektebi'nde eğitim alarak üst düzey devlet yöneticisi olurlardı. Bu sistem, imparatorluğun güçlü ve sadık bir ordu ile bürokrasiye sahip olmasını sağlamıştır.

• Devşirme Sistemi ile Yeniçeri Ocağı Arasındaki Bağlantı:

  Devşirme sistemi, Yeniçeri Ocağı'nın temel insan kaynağıydı. Yani, Yeniçeri Ocağı'nın askerleri büyük ölçüde devşirme kökenli gençlerden oluşuyordu. Bu iki kurum birbiriyle doğrudan bağlantılıydı: Devşirme sistemi Yeniçeri Ocağı'nı beslerken, Yeniçeri Ocağı da devşirme sisteminin en önemli çıktısıydı.

• Sistemin Kaldırılmasına Giden Süreç:

  Zamanla devşirme sistemi bozulmuş, Yeniçeri Ocağı da eski disiplinini kaybetmiş, siyasi olaylara karışmaya başlamış ve imparatorlukta yapılan ıslahatlara (yeniliklere) karşı çıkarak bir sorun haline gelmişti.

• Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) Tanzimat Fermanı: 1839 yılında ilan edilen bu ferman, Osmanlı Devleti'nde geniş çaplı reformların başlangıcıydı. Hukuk, yönetim ve vatandaşlık hakları gibi alanlarda yenilikler getirmeyi amaçlıyordu. Ancak devşirme sistemi ve Yeniçeri Ocağı, Tanzimat Fermanı'ndan önce kaldırılmıştı. Dolayısıyla doğrudan bir ilişkisi yoktur.
  • B) Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması: II. Mahmut döneminde, 1826 yılında gerçekleşen bu olay, "Vaka-i Hayriye" (Hayırlı Olay) olarak bilinir. Yeniçeri Ocağı'nın isyan etmesi üzerine, II. Mahmut bu ocağı tamamen ortadan kaldırmıştır. Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla birlikte, bu ocağı besleyen temel kaynak olan devşirme sistemine de doğal olarak ihtiyaç kalmamış ve sistem fiilen sona ermiştir. Bu iki olay birbiriyle doğrudan ve kopmaz bir bağa sahiptir.
  • C) Islahat Fermanı: 1856 yılında ilan edilen bu ferman, Tanzimat Fermanı'nın devamı niteliğindedir ve özellikle gayrimüslim vatandaşların haklarını genişletmeyi amaçlamıştır. Devşirme sisteminin kaldırılmasıyla doğrudan bir ilişkisi yoktur.
  • D) Sened-i İttifak: 1808 yılında II. Mahmut ile ayanlar (yerel güç sahipleri) arasında imzalanan bir belgedir. Amacı, merkezi otoriteyi güçlendirmek ve ayanların gücünü sınırlamaktı. Bu belge, padişahın yetkilerini sınırlayan ilk anayasal belge niteliğindedir ancak devşirme sistemi veya Yeniçeri Ocağı ile doğrudan bir bağlantısı yoktur.
• Sonuç:

  Devşirme sistemi, Yeniçeri Ocağı'nın temelini oluşturduğundan, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması (Vaka-i Hayriye) ile devşirme sistemi de işlevini yitirmiş ve fiilen sona ermiştir. Bu iki olay arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi vardır.

Cevap B seçeneğidir.