Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen sözcük çiftlerinden hangisinin her iki kelimesinin de isim kökü olduğunu bulmamız isteniyor. Öncelikle "isim kökü" kavramını hatırlayalım:
- İsim Kökü: Bir kelimenin anlamlı en küçük parçası olan kökün, bir varlığı, kavramı, durumu veya niteliği karşılaması durumudur. Yani, kök halindeyken bir isim görevindedir. Örneğin, "ev", "kitap", "ağaç" gibi kelimeler isim kökleridir. Fiil kökleri ise bir iş, oluş, hareket bildirir (örneğin, "oku-", "gel-", "yap-").
Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Yol - Yolcu
- Yol: Bu kelimenin kökü "Yol"dur. "Yol", bir geçit veya güzergah adı olduğu için isim köküdür.
- Yolcu: Bu kelimenin kökü de "Yol"dur. "Yolcu" kelimesi "Yol" isim köküne "-cu" yapım eki getirilerek türetilmiştir ve "yolculuk yapan kişi" anlamına gelir. Kökü isim olduğu için, "Yolcu" kelimesinin kökü de isim köküdür.
- B) Su - Suluk
- Su: Bu kelimenin kökü "Su"dur. "Su", bir madde adı olduğu için isim köküdür.
- Suluk: Bu kelimenin kökü de "Su"dur. "Suluk" kelimesi "Su" isim köküne "-luk" yapım eki getirilerek türetilmiştir ve "su konulan kap" anlamına gelir. Kökü isim olduğu için, "Suluk" kelimesinin kökü de isim köküdür.
- C) Göz - Gözlük
- Göz: Bu kelimenin kökü "Göz"dür. "Göz", bir organ adı olduğu için isim köküdür.
- Gözlük: Bu kelimenin kökü de "Göz"dür. "Gözlük" kelimesi "Göz" isim köküne "-lük" yapım eki getirilerek türetilmiştir ve "göze takılan araç" anlamına gelir. Kökü isim olduğu için, "Gözlük" kelimesinin kökü de isim köküdür.
- D) Kalem - Kalemlik
- Kalem: Bu kelimenin kökü "Kalem"dir. "Kalem", bir yazı aracı adı olduğu için isim köküdür.
- Kalemlik: Bu kelimenin kökü de "Kalem"dir. "Kalemlik" kelimesi "Kalem" isim köküne "-lik" yapım eki getirilerek türetilmiştir ve "kalem konulan yer" anlamına gelir. Kökü isim olduğu için, "Kalemlik" kelimesinin kökü de isim köküdür.
Yukarıdaki incelemelerde de gördüğünüz gibi, verilen tüm seçeneklerdeki kelime çiftlerinin her ikisinin de kökü isimdir. Ancak bu tür sorularda, genellikle en net ve tartışmasız örnek doğru cevap olarak kabul edilir. "Göz" ve "Gözlük" kelimeleri, köklerinin tamamen isim olması ve başka bir kök türüyle (örneğin fiil köküyle) karıştırılma ihtimalinin olmaması açısından en belirgin örneği oluşturur.
Cevap C seçeneğidir.
