Cümlenin ögeleri konu anlatımı Test 1

1. "Yarın sabah erkenden yola çıkacağız." cümlesinin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yarın
B) sabah
C) erkenden
D) çıkacağız

Sevgili öğrenciler, bir cümlenin yüklemini bulmak, cümlenin temel anlamını ve yargısını kavramak için çok önemlidir. Gelin, bu soruyu adım adım inceleyelim:

• Yüklem Nedir?

  Yüklem, cümlede bildirilen işi, oluşu, hareketi, durumu veya yargıyı zaman ve şahıs belirterek ortaya koyan temel ögedir. Genellikle bir fiil (eylem) olur, ancak ek fiil almış isimler veya isim soylu sözcükler de yüklem olabilir. Yüklem, cümlenin olmazsa olmazıdır; yüklem olmadan cümle kurulamaz.

• Yüklemi Nasıl Buluruz?

  Yüklemi bulmak için cümleye "Ne oldu?", "Ne yaptı?", "Kimdir?", "Nedir?" gibi sorular sorarız. Cümlenin temel yargısını bildiren, işi veya durumu anlatan sözcük ya da sözcük grubu yüklemdir.

• Cümlemizi İnceleyelim: "Yarın sabah erkenden yola çıkacağız."

  • Bu cümlede yapılan iş veya eylem nedir? "Çıkmak" eylemi.
  • Bu eylemi kim yapacak? "Biz" (gizli özne).
  • Eylem ne zaman gerçekleşecek? "Yarın sabah erkenden" (zaman zarfı).
  • Nereye çıkılacak? "Yola" (dolaylı tümleç).

• Seçenekleri Değerlendirelim:

  • A) Yarın: Bu sözcük, eylemin ne zaman yapılacağını bildiren bir zaman zarfıdır. Yüklem değildir.
  • B) sabah: Bu sözcük de eylemin ne zaman yapılacağını bildiren bir zaman zarfıdır. Yüklem değildir.
  • C) erkenden: Bu sözcük de eylemin ne zaman yapılacağını bildiren bir zaman zarfıdır. Yüklem değildir.
  • D) çıkacağız: Bu sözcük, "çıkmak" fiilinin gelecek zaman birinci çoğul şahıs çekimidir. Cümledeki temel yargıyı, yani "yola çıkma" eylemini bildiren ve zaman (gelecek zaman) ile şahıs (biz) anlamlarını taşıyan ögedir. Dolayısıyla cümlenin yüklemidir.

Cevap D seçeneğidir.