Kütlesi 2 kg olan bir cisim, sürtünmesiz yatay düzlemde durmaktadır. Cisme 8 N·s'lik bir itme uygulandığında cismin son hızı kaç m/s olur?
A) 2Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için itme ve momentum arasındaki ilişkiyi kullanacağız. Adım adım ilerleyelim:
Soruda bize verilen bilgileri not edelim:
Cismin kütlesi ($m$) = $2 \text{ kg}$
Cisim başlangıçta durduğu için ilk hızı ($v_i$) = $0 \text{ m/s}$
Cisme uygulanan itme ($I$) = $8 \text{ N} \cdot \text{s}$
Bir cisme uygulanan itme, cismin momentumundaki değişime eşittir. Bu ilkeye İtme-Momentum Teoremi denir. Bu teorem, bir cismin hızını değiştirmek için ne kadar itme gerektiğini veya uygulanan itmenin cismin hızını ne kadar değiştireceğini anlamamızı sağlar.
İtme ($I$) ve momentum değişimi ($\Delta p$) arasındaki ilişki şu formülle ifade edilir:
$I = \Delta p$
Momentum değişimi ise son momentum ($p_f$) ile ilk momentum ($p_i$) arasındaki farktır:
$\Delta p = p_f - p_i$
Momentum ($p$) kütle ($m$) ile hızın ($v$) çarpımı olduğuna göre, formülü şöyle açabiliriz:
$I = m \cdot v_f - m \cdot v_i$
Burada $v_f$ cismin son hızı, $v_i$ ise cismin ilk hızıdır.
Şimdi verilen değerleri formülde yerine yazalım:
$8 \text{ N} \cdot \text{s} = (2 \text{ kg}) \cdot v_f - (2 \text{ kg}) \cdot (0 \text{ m/s})$
Denklemi basitleştirelim ve $v_f$ değerini bulalım:
$8 = 2 \cdot v_f - 0$
$8 = 2 \cdot v_f$
Şimdi $v_f$ yalnız bırakmak için her iki tarafı $2$'ye bölelim:
$v_f = \frac{8}{2}$
$v_f = 4 \text{ m/s}$
Buna göre, cisme $8 \text{ N} \cdot \text{s}$'lik itme uygulandığında cismin son hızı $4 \text{ m/s}$ olur. Gördüğünüz gibi, itme sayesinde duran bir cisim hız kazanmıştır!
Cevap B seçeneğidir.