Nöronlarda dinlenme membran potansiyeli ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Hücre içi hücre dışına göre negatiftir
B) Potasyum iyonlarının hücre dışına difüzyonu ile oluşur
C) Sodyum-potasyum pompası tarafından sürdürülür
D) Hücre zarında voltaj kapılı iyon kanalları açıktır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Nöronlarda dinlenme membran potansiyeli, bir nöronun uyarılmadığı zamanki elektriksel durumunu ifade eder. Bu potansiyel, hücre içi ve dışı arasındaki iyon konsantrasyon farkları ve hücre zarının bu iyonlara karşı seçici geçirgenliği sayesinde oluşur ve sürdürülür. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hücre içi hücre dışına göre negatiftir: Bu ifade doğrudur. Dinlenme membran potansiyeli genellikle $-70$ mV civarındadır, bu da hücre içinin hücre dışına göre negatif yüklü olduğunu gösterir. Bu negatiflik, özellikle potasyum iyonlarının hücre dışına sızması ve büyük, negatif yüklü proteinlerin hücre içinde kalmasıyla oluşur.
- B) Potasyum iyonlarının hücre dışına difüzyonu ile oluşur: Bu ifade de doğrudur. Hücre zarında bulunan potasyum sızıntı kanalları (leak channels) sayesinde, hücre içindeki yüksek potasyum konsantrasyonu nedeniyle potasyum iyonları ($K^+$) hücre dışına doğru difüze olur. Bu durum, hücre içinde negatif yük birikimine yol açarak dinlenme potansiyelinin oluşumunda kilit rol oynar.
- C) Sodyum-potasyum pompası tarafından sürdürülür: Bu ifade doğrudur. Sodyum-potasyum pompası (Na$^+$/K$^+$ ATPaz), aktif taşıma ile her döngüde 3 sodyum iyonunu ($Na^+$) hücre dışına atarken, 2 potasyum iyonunu ($K^+$) hücre içine alır. Bu pompa, dinlenme potansiyelini doğrudan küçük bir miktar etkilemekle birlikte, asıl olarak iyon konsantrasyon gradyanlarını (özellikle yüksek hücre içi $K^+$ ve yüksek hücre dışı $Na^+$) koruyarak dinlenme potansiyelinin uzun vadede sürdürülmesini sağlar.
- D) Hücre zarında voltaj kapılı iyon kanalları açıktır: Bu ifade yanlıştır. Dinlenme membran potansiyeli sırasında, aksiyon potansiyelinin oluşumunda rol oynayan voltaj kapılı sodyum ($Na^+$) ve potasyum ($K^+$) kanalları büyük ölçüde kapalı durumdadır. Bu kanallar, ancak membran potansiyeli belirli bir eşik değere ulaştığında (yani hücre uyarıldığında) açılır. Dinlenme durumunda açık olan kanallar genellikle sızıntı kanallarıdır (leak channels), voltaj kapılı kanallar değil.
Bu bilgilere göre, dinlenme membran potansiyeli ile ilgili yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
