Merceklerde görüntü oluşumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) İnce kenarlı mercekler ıraksak merceklerdir
B) Kalın kenarlı mercekler sanal görüntü oluşturabilir
C) İnce kenarlı mercekler gerçek görüntü oluşturabilir
D) Kalın kenarlı mercekler daima sanal görüntü oluşturur
Merceklerde görüntü oluşumu, ışığın mercekten geçerken kırılması prensibine dayanır. Merceklerin türüne ve cismin konumuna göre oluşan görüntünün özellikleri (gerçek/sanal, düz/ters, büyük/küçük) değişir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
-
A) İnce kenarlı mercekler ıraksak merceklerdir
- İnce kenarlı mercekler, diğer adıyla yakınsak mercekler, üzerlerine düşen paralel ışık ışınlarını bir noktada toplama (yakınlaştırma) özelliğine sahiptir. Bu nedenle, gözlüklerde hipermetropi (uzağı görememe) tedavisinde veya büyüteçlerde kullanılırlar.
- Iraksak mercekler ise ışığı dağıtan merceklerdir ve bunlar kalın kenarlı merceklerdir.
- Bu durumda, "İnce kenarlı mercekler ıraksak merceklerdir" ifadesi yanlıştır. İnce kenarlı mercekler yakınsak merceklerdir.
-
B) Kalın kenarlı mercekler sanal görüntü oluşturabilir
- Kalın kenarlı mercekler, diğer adıyla ıraksak mercekler, cismin merceğe olan uzaklığı ne olursa olsun her zaman sanal, düz ve cisimden küçük görüntüler oluşturur. Sanal görüntü, ışınların kendilerinin değil, uzantılarının kesişmesiyle oluşan ve ekran üzerine düşürülemeyen görüntüdür.
- Bu ifade doğrudur.
-
C) İnce kenarlı mercekler gerçek görüntü oluşturabilir
- İnce kenarlı mercekler, cisim odak noktası ile mercek arasına konulmadığı sürece (yani odak dışında olduğunda), gerçek, ters ve cismin konumuna göre farklı boyutlarda görüntüler oluşturabilir. Gerçek görüntü, ışınların kendilerinin kesişmesiyle oluşan ve ekran üzerine düşürülebilen görüntüdür. Örneğin, fotoğraf makinelerinde veya projeksiyon cihazlarında gerçek görüntü oluşumu prensibi kullanılır.
- Bu ifade doğrudur.
-
D) Kalın kenarlı mercekler daima sanal görüntü oluşturur
- Yukarıda B seçeneğinde de belirtildiği gibi, kalın kenarlı (ıraksak) mercekler, cismin konumundan bağımsız olarak her zaman sanal, düz ve cisimden küçük görüntüler oluşturur. Bu, onların temel özelliklerinden biridir.
- Bu ifade doğrudur.
Seçenekleri incelediğimizde, A seçeneğindeki ifadenin yanlış olduğunu görüyoruz çünkü ince kenarlı mercekler ıraksak değil, yakınsak merceklerdir.
Cevap A seçeneğidir.
