Sevgili öğrenciler, bu soru, çevre bilimleri ve ekoloji konularında temel bir olayı anlamamızı istiyor. Soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Soruyu Anlayalım: Soru, bir gölde aşırı azot ve fosfor bileşiklerinin artmasıyla başlayan, alglerin kontrolsüz çoğalmasıyla devam eden ve sudaki oksijen miktarının azalmasıyla sonuçlanan bir dizi olayı tanımlıyor. Bu olaylar zincirinin özel bir adı var.
- Anahtar Kelimeler:
- Aşırı azot ve fosfor (besin maddeleri)
- Alglerin kontrolsüz çoğalması (alg patlaması)
- Sudaki oksijen miktarının azalması
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Biyolojik birikim: Canlıların vücutlarında, genellikle besin zinciri yoluyla, zararlı maddelerin zamanla birikmesidir. Soruda bahsedilen olay bu değildir.
- B) Asit yağmurları: Atmosfere salınan kükürt dioksit ve azot oksit gibi gazların su buharıyla birleşerek asidik hale gelmesi ve yağmur olarak yeryüzüne düşmesidir. Göldeki alg çoğalması ve oksijen azalmasıyla doğrudan ilgili değildir.
- C) Ötrofikasyon: Bir su ekosisteminin (göl, nehir vb.) azot ve fosfor gibi besin maddeleri açısından aşırı zenginleşmesi sonucunda alg ve su bitkilerinin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıdır. Bu çoğalma, su yüzeyini kaplayarak güneş ışığının alt katmanlara ulaşmasını engeller ve su altındaki bitkilerin ölmesine neden olur. Ölen alg ve bitkilerin ayrışması sırasında bakteriler çok fazla oksijen tüketir ve bu da sudaki oksijen miktarının azalmasına (hipoksi veya anoksi) yol açar. Oksijenin azalması, balıklar ve diğer su canlıları için ölümcül olabilir. Soruda anlatılan tüm aşamalar ötrofikasyon tanımına birebir uymaktadır.
- D) Biyomagnifikasyon: Besin zincirinde yukarı doğru çıkıldıkça, zararlı maddelerin (örneğin cıva, DDT) canlıların dokularındaki konsantrasyonunun artmasıdır. Biyolojik birikimden farklı olarak, bu durum besin zincirinin farklı trofik seviyelerinde gözlemlenir. Sorudaki olayla ilgisi yoktur.
- Sonuç: Soruda tanımlanan olaylar zinciri (aşırı besin girişi, alg patlaması, oksijen azalması) doğrudan ötrofikasyonun tanımıdır.
Cevap C seçeneğidir.
