Hangi cümlede 'için' kelimesi amaç anlamında kullanılmıştır?
Sevgili öğrenciler, bu soruda 'için' kelimesinin cümledeki kullanım amacını doğru anlamamız gerekiyor. 'İçin' kelimesi Türkçede farklı anlamlarda kullanılabilir. Bizden istenen, bu kelimenin amaç bildirdiği cümleyi bulmaktır. Amaç, bir eylemin hangi hedefle veya ne maksatla yapıldığını ifade eder. Bir eylemin amacı, o eylemi yapmamızdaki niyettir.
Bu cümlede 'için' kelimesi bir neden-sonuç ilişkisi kurmuştur. Okula gelmeme eyleminin nedeni (sebebi) hasta olmasıdır. Hasta olmak, okula gelmeme eyleminin amacı değil, bir sebebidir. Yani, "Hasta olduğu sebebiyle okula gelmedi" diyebiliriz.
Bu cümlede 'için' kelimesi tam olarak amaç anlamında kullanılmıştır. Boya alma eyleminin amacı, hedefi nedir? Resim yapmaktır. Yani, "Resim yapmak amacıyla boya aldı" veya "Resim yapmak maksadıyla boya aldı" diyebiliriz. Bu eylem bir hedefe yönelik yapılmıştır. Bu nedenle bu seçenek doğru cevaptır.
Burada da 'için' kelimesi bir neden-sonuç ilişkisi kurar. Dinlenme eyleminin nedeni (sebebi) yorulmasıdır. Yorulmak, dinlenme eyleminin amacı değil, bir sebebidir. "Yorulduğu sebebiyle dinlendi" şeklinde ifade edebiliriz.
Bu cümlede de 'için' kelimesi neden-sonuç ilişkisi belirtir. Montunu giyme eyleminin nedeni (sebebi) üşümesidir. Üşümek, mont giyme eyleminin amacı değil, bir sebebidir. "Üşüdüğü sebebiyle montunu giydi" diyebiliriz.
Gördüğümüz gibi, A, C ve D seçeneklerinde 'için' kelimesi bir olayın veya eylemin nedenini açıklarken, B seçeneğinde bir eylemin hangi hedefle yapıldığını, yani amacını belirtmektedir. Amaç bildiren cümlelerde genellikle "ne maksatla?", "hangi hedefle?" sorularına cevap alabiliriz.
Cevap B seçeneğidir.
