Aşağıdaki cümlelerden hangisinde 'için' kelimesi sonuç anlamında kullanılmıştır?
A) Kitap okumak için ışığı yaktı.
B) Yemek pişirmek için tencereyi hazırladı.
C) Üşüdüğü için pencereyi kapattı.
D) Yürüyüş yapmak için parka gitti.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, 'için' kelimesinin cümledeki anlamını doğru bir şekilde tespit etmemiz isteniyor. 'İçin' kelimesi Türkçede genellikle bir amacın veya nedenin belirtilmesi için kullanılır. Ancak bazen bir sonucun veya sebebin göstergesi de olabilir.
Bir eylemin amacı, o eylemi neden yaptığımızı gösterir (ne yapmak üzere?). Bir eylemin sonucu veya sebebi ise, o eylemin neyin etkisiyle gerçekleştiğini gösterir (ne olduğu için?).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve 'için' kelimesinin hangi anlamda kullanıldığına bakalım:
- A) Kitap okumak için ışığı yaktı. Burada ışığı yakmanın amacı nedir? Kitap okumak. Yani 'için' kelimesi burada bir amaç bildirmektedir. Işık yakma eylemi, kitap okuma amacına hizmet etmektedir.
- B) Yemek pişirmek için tencereyi hazırladı. Tencereyi hazırlamasının amacı nedir? Yemek pişirmek. Bu cümlede de 'için' kelimesi bir amaç ifade etmektedir. Tencere hazırlama eylemi, yemek pişirme amacına yöneliktir.
- C) Üşüdüğü için pencereyi kapattı. Pencereyi kapatmasının sebebi veya sonucu nedir? Üşümesi. Yani, üşüme durumu, pencereyi kapatma eyleminin sonucu veya nedeni olmuştur. Bu durumda 'için' kelimesi bir sonuç veya sebep bildirmektedir. Kişi üşüdüğü için bu eylemi yapmıştır.
- D) Yürüyüş yapmak için parka gitti. Parka gitmesinin amacı nedir? Yürüyüş yapmak. Bu cümlede de 'için' kelimesi bir amaç belirtmektedir. Parka gitme eylemi, yürüyüş yapma amacına yöneliktir.
Gördüğümüz gibi, C seçeneğindeki 'için' kelimesi diğer seçeneklerden farklı olarak bir eylemin sonucunu veya nedenini ifade etmektedir. Diğer seçeneklerde ise bir amacı belirtmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
