Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim, yalın halde kullanılmıştır?
A) Kitabı masanın üzerine koydum.
B) Ali okula gitti.
C) Kalemi arkadaşıma verdim.
D) Bahçedeki çiçekleri suladım.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, isimlerin "yalın halini" bulmamız isteniyor. Öncelikle "yalın hal" ne demek, onu hatırlayalım:
- Bir isim, herhangi bir hal eki (belirtme (-i, -ı, -u, -ü), yönelme (-e, -a), bulunma (-de, -da, -te, -ta), ayrılma (-den, -dan, -ten, -tan)) almamışsa, o isim yalın haldedir. Yani, ismin kök veya gövde hali, ek almamış şeklidir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kitabı masanın üzerine koydum.
- Burada "Kitabı" kelimesi, "kitap" ismine "-ı" belirtme hal eki almıştır. Bu nedenle yalın halde değildir.
- "Masanın" kelimesi ise "masa" ismine "-nın" tamlayan eki almıştır. Bu da yalın hal değildir.
- B) Ali okula gitti.
- Burada "Ali" kelimesi bir özel isimdir ve herhangi bir hal eki almamıştır. "Ali" ismi yalın haldedir.
- "Okula" kelimesi ise "okul" ismine "-a" yönelme hal eki almıştır. Bu nedenle yalın halde değildir. Ancak soruda bir ismin yalın halde kullanılıp kullanılmadığı sorulduğu için "Ali" kelimesi bu şartı sağlamaktadır.
- C) Kalemi arkadaşıma verdim.
- Burada "Kalemi" kelimesi, "kalem" ismine "-i" belirtme hal eki almıştır. Bu nedenle yalın halde değildir.
- "Arkadaşıma" kelimesi ise "arkadaş" ismine "-ım" iyelik eki ve "-a" yönelme hal eki almıştır. Bu da yalın hal değildir.
- D) Bahçedeki çiçekleri suladım.
- Burada "Bahçedeki" kelimesi, "bahçe" ismine "-de" bulunma hal eki ve "-ki" ilgi eki almıştır. Bu nedenle yalın halde değildir.
- "Çiçekleri" kelimesi ise "çiçek" ismine "-ler" çoğul eki ve "-i" belirtme hal eki almıştır. Bu da yalın hal değildir.
İncelemelerimiz sonucunda, B seçeneğindeki "Ali" isminin herhangi bir hal eki almadığını ve bu nedenle yalın halde kullanıldığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
