Aşağıdakilerden hangisi sivil toplum kuruluşlarının amaçlarından biridir?
A) Ticari kâr elde etmek
B) Siyasi parti kurmak
C) Toplumsal sorunlara çözüm üretmek
D) Devlet yönetimini ele geçirmek
Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözebilmek için sivil toplum kuruluşlarının (STK) temel amacını iyi anlamamız gerekiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ticari kâr elde etmek: Sivil toplum kuruluşları, adından da anlaşılacağı gibi "sivil" niteliktedir ve genellikle gönüllülük esasına dayanır. Temel amaçları para kazanmak veya ticari faaliyetlerden kâr elde etmek değildir. Kâr amacı güden kuruluşlar genellikle şirketler veya işletmelerdir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Siyasi parti kurmak: Siyasi partiler, belirli bir ideoloji veya program etrafında birleşerek devlet yönetiminde söz sahibi olmayı, seçimlere katılmayı ve iktidara gelmeyi amaçlayan yapılardır. Sivil toplum kuruluşları ise siyasi partilerden bağımsızdır; siyasi görüşleri savunabilir, lobi faaliyetleri yapabilirler ancak doğrudan siyasi parti kurmak veya siyasi iktidarı ele geçirmek gibi bir amaçları yoktur. Bu nedenle B seçeneği de yanlıştır.
- C) Toplumsal sorunlara çözüm üretmek: İşte bu, sivil toplum kuruluşlarının varlık nedenidir! STK'lar; çevre kirliliği, yoksulluk, eğitim eksikliği, sağlık sorunları, insan hakları ihlalleri, hayvan hakları gibi pek çok farklı alandaki toplumsal sorunlara dikkat çekmek, bu sorunlar için farkındalık yaratmak, projeler geliştirmek ve çözümler üretmek amacıyla kurulurlar. Gönüllülerin ve bağışçıların desteğiyle çalışarak toplumun ihtiyaçlarına cevap vermeye çalışırlar. Bu seçenek, STK'ların temel misyonunu çok net bir şekilde ifade etmektedir.
- D) Devlet yönetimini ele geçirmek: Bu amaç, siyasi partilerin veya devrimci hareketlerin hedefi olabilir. Sivil toplum kuruluşları, devletin bir parçası değildir ve devlet yönetimini ele geçirme gibi bir hedefleri yoktur. Onlar, devletten bağımsız olarak toplum yararına çalışır, bazen devleti denetler, bazen de devletle iş birliği yapar ama asla yönetimi ele geçirme amacı gütmezler. Bu nedenle D seçeneği de yanlıştır.
Gördüğümüz gibi, sivil toplum kuruluşlarının en temel ve ayırt edici amacı, toplumun karşılaştığı çeşitli sorunlara çözüm bulmak ve toplumsal fayda sağlamaktır.
Cevap C seçeneğidir.
