Urartu uygarlığının çöküşüne neden olan devleti anlamak için, bu kadim krallığın tarihsel sürecine ve çevresindeki güç dengelerine yakından bakmalıyız.
- Urartu Uygarlığına Genel Bakış: Urartu, MÖ 9. yüzyıldan MÖ 6. yüzyıla kadar Doğu Anadolu'da hüküm sürmüş, güçlü bir demir çağı krallığıdır. Başkenti Tuşpa (Van Kalesi) olan bu uygarlık, mimarisi, madenciliği ve sulama sistemleriyle tanınır.
- Urartu'nun Komşuları ve Tehditleri: Urartu, varlığı boyunca güneydeki güçlü Asur İmparatorluğu ile sürekli mücadele halinde olmuştur. Asurlular, Urartu için ciddi bir tehdit oluştursa da, Urartu'nun nihai çöküşüne doğrudan neden olan güç değillerdi.
- Yeni Güçlerin Yükselişi: MÖ 7. yüzyılın sonlarına doğru, Yakın Doğu'da yeni güçler yükselmeye başladı. Bu güçlerden biri, bugünkü İran coğrafyasında ortaya çıkan Medler idi. Medler, Asur İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla birlikte güçlenerek bölgede etkili olmaya başladılar.
- Urartu'nun Çöküşü: Tarihi kayıtlara göre, Urartu Krallığı'nın sonu MÖ 6. yüzyılın başlarında gelmiştir. Bu çöküşte, kuzeyden gelen İskitler gibi göçebe kavimlerin saldırıları ve özellikle Medler'in baskısı etkili olmuştur. Medler, Asur İmparatorluğu'nu yıkan koalisyonun önemli bir parçası olduktan sonra, Urartu topraklarına doğru genişlemiş ve Urartu Krallığı'nın siyasi varlığına son vermişlerdir. Urartu'nun son başkentleri ve önemli merkezleri Medler tarafından ele geçirilmiş veya yıkılmıştır.
- Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- B) Asurlular: Urartu'nun en büyük düşmanı olsalar da, Urartu'nun nihai çöküşünü gerçekleştiren güç değillerdi. Asurlular, Medler ve Babilliler tarafından yıkılmıştır.
- C) Persler: Persler, Med İmparatorluğu'nun yıkılmasından sonra sahneye çıkmış ve Medlerin topraklarını devralmışlardır. Dolayısıyla Urartu'nun çöküşünden sonraki bir döneme aittirler.
- D) Romalılar: Romalılar, Urartu'nun çöküşünden çok daha sonraki bir dönemde, Anadolu'da etkili olmuşlardır. Urartu ile doğrudan bir ilişkileri yoktur.
Bu bilgiler ışığında, Urartu uygarlığının çöküşüne neden olan devletin Medler olduğu açıktır.
Cevap A seçeneğidir.
