Bursluluk sınavı çıkmış sorular PDF Test 1

🎓 Bursluluk sınavı çıkmış sorular PDF Test 1 - Ders Notu

Sevgili öğrenciler, Bursluluk sınavı çıkmış sorular PDF Test 1 genellikle Türkçe, Matematik ve Fen Bilimleri gibi temel derslerden çeşitli konuları kapsar. Bu ders notu, testte karşılaşabileceğiniz ana akademik konuları sade ve anlaşılır bir şekilde özetleyerek size rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

📌 Fiilimsiler (Eylemsiler)

Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, fiilin özelliklerini kısmen koruyan ancak cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Bir cümlede yüklem olamazlar.

• İsim-Fiiller (Mastar): Fiile "-ma, -ış, -mak" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede isim gibi görev yapar.
  • Örnek: Kitap okumayı çok severim. (İsim-fiil)
  • Örnek: Bu gülüşü unutamam. (İsim-fiil)
  • Örnek: Buradan çıkmak yasaktır. (İsim-fiil)
• Sıfat-Fiiller (Ortaç): Fiile "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleri getirilerek yapılır. Cümlede sıfat gibi görev yapar, genellikle bir ismi niteler.
  • Örnek: Gelen misafirler. (Sıfat-fiil)
  • Örnek: Yıkılası dağlar. (Sıfat-fiil)
  • Örnek: Koşar adım ilerledi. (Sıfat-fiil)
• Zarf-Fiiller (Bağ-Fiil, Ulaç): Fiile "-ip, -erek, -meden, -ince, -ken, -alı, -dıkça, -r...mez, -e...e, -casına" gibi ekler getirilerek yapılır. Cümlede zarf gibi görev yapar, fiilin zamanını veya durumunu belirtir.
  • Örnek: Koşarak geldi. (Zarf-fiil)
  • Örnek: Kitap okurken uyudu. (Zarf-fiil)
  • Örnek: Gülünce gözleri kısılır. (Zarf-fiil)

⚠️ Dikkat: İsim-fiil ekleri olan "-ma" ile olumsuzluk eki olan "-ma"yı karıştırmayın. Olumsuzluk eki fiili olumsuz yapar, isim-fiil eki ise fiili isimleştirir. "Dondurma yemeği severim." (yemeği - isim-fiil) vs. "Yemeği yeme!" (yeme - olumsuzluk eki).

📌 Cümlede Anlam İlişkileri

Cümleler arasında farklı anlam ilişkileri bulunur. Bu ilişkileri doğru anlamak, paragraf sorularını çözerken de çok işinize yarar.

• Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) Cümleleri: Bir eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını bildiren cümlelerdir. "Niçin?", "Neden?" sorularına cevap verir.
  • Örnek: Yağmur yağdığı için dışarı çıkamadık. (Çıkamama nedeni: yağmur yağması)
• Amaç-Sonuç Cümleleri: Bir eylemin hangi amaca yönelik yapıldığını bildiren cümlelerdir. "Hangi amaçla?" sorusuna cevap verir.
  • Örnek: Sınavı kazanmak için çok çalışıyor. (Çalışma amacı: sınavı kazanmak)
• Koşul (Şart) Cümleleri: Bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eylemin gerçekleşmesine bağlı olduğunu bildiren cümlelerdir. Genellikle "-se/-sa" ekiyle kurulur.
  • Örnek: Erken yatarsan, erken kalkarsın. (Erken kalkmanın koşulu: erken yatmak)
• Karşılaştırma Cümleleri: İki veya daha fazla varlık, kavram ya da durum arasındaki benzerlik veya farklılıkları ortaya koyan cümlelerdir. "Daha, kadar, en, göre" gibi sözcükler sıkça kullanılır.
  • Örnek: Annem babamdan daha sabırlıdır.
• Öznel ve Nesnel Yargılar:
  • Öznel Yargı: Kişisel duygu ve düşünceleri içeren, doğruluğu veya yanlışlığı kişiden kişiye değişen ifadelerdir.
    • Örnek: Bu film, izlediğim en güzel filmdi.
  • Nesnel Yargı: Doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir, kişisel görüş içermeyen, herkesçe kabul gören ifadelerdir.
    • Örnek: Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.

💡 İpucu: Neden-sonuç cümlelerinde "için" yerine "çünkü" veya "nedeniyle" getirebilirken, amaç-sonuç cümlelerinde "için" yerine "amacıyla" getirebilirsiniz. Bu ayrım, iki tür cümleyi karıştırmanızı engeller.

📌 Tam Sayılarla Dört İşlem

Tam sayılar, pozitif ve negatif doğal sayılar ile sıfırdan oluşan sayılardır. Dört işlem yaparken işaretlere dikkat etmek çok önemlidir.

• Toplama İşlemi:
  • Aynı işaretli iki tam sayı toplanırken, sayılar toplanır ve ortak işaret sonuca yazılır.
    • Örnek: $(-3) + (-5) = -8$
    • Örnek: $(+7) + (+2) = +9$
  • Ters işaretli iki tam sayı toplanırken, mutlak değeri büyük olan sayıdan mutlak değeri küçük olan sayı çıkarılır ve mutlak değeri büyük olan sayının işareti sonuca yazılır.
    • Örnek: $(-8) + (+3) = -5$
    • Örnek: $(+10) + (-4) = +6$
• Çıkarma İşlemi: Çıkarma işlemi, çıkan sayının işaretini değiştirip toplama işlemine dönüştürmektir.
  • Örnek: $(+5) - (+2) = (+5) + (-2) = +3$
  • Örnek: $(-7) - (-3) = (-7) + (+3) = -4$
  • Örnek: $(+4) - (-6) = (+4) + (+6) = +10$
• Çarpma ve Bölme İşlemi:
  • Aynı işaretli iki tam sayının çarpımı veya bölümü pozitiftir.
    • Örnek: $(-4) \times (-2) = +8$
    • Örnek: $(+15) \div (+3) = +5$
  • Ters işaretli iki tam sayının çarpımı veya bölümü negatiftir.
    • Örnek: $(-6) \times (+3) = -18$
    • Örnek: $(+20) \div (-4) = -5$

💡 İpucu: İşlem önceliği kuralını unutmayın: Parantez içi, Üslü sayılar, Çarpma/Bölme (soldan sağa), Toplama/Çıkarma (soldan sağa). Örneğin, $5 + 3 \times 2$ işleminde önce çarpma yapılır: $5 + 6 = 11$.

📌 Oran ve Orantı

Oran ve orantı kavramları, günlük hayatta ve birçok matematik probleminde karşımıza çıkar. Özellikle karşılaştırma yaparken ve problem çözerken çok kullanılır.

• Oran: Aynı birimden iki çokluğun birbirine bölünerek karşılaştırılmasıdır. Genellikle $rac{a}{b}$ veya $a:b$ şeklinde gösterilir.
  • Örnek: Bir sınıfta 10 kız, 15 erkek öğrenci varsa, kız öğrenci sayısının erkek öğrenci sayısına oranı $rac{10}{15} = rac{2}{3}$'tür.
• Orantı: İki veya daha fazla oranın eşitliğidir.
  • Örnek: $rac{a}{b} = rac{c}{d}$ bir orantıdır. Bu orantıda $a,b,c,d$ sayılarının orantı sabiti $k$ olmak üzere $rac{a}{b} = rac{c}{d} = k$ şeklinde ifade edilir.
  • İçler dışlar çarpımı kuralı: $a \times d = b \times c$
• Doğru Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa bu çokluklar doğru orantılıdır.
  • Grafiği orijinden geçen bir doğrudur.
  • $y = kx$ şeklinde ifade edilir ($k$ orantı sabiti).
  • Örnek: Alınan yol ile harcanan benzin miktarı doğru orantılıdır.
• Ters Orantı: İki çokluktan biri artarken diğeri aynı oranda azalıyorsa veya biri azalırken diğeri aynı oranda artıyorsa bu çokluklar ters orantılıdır.
  • Grafiği hiperbol şeklindedir.
  • $x \times y = k$ şeklinde ifade edilir ($k$ orantı sabiti).
  • Örnek: Bir işi yapan işçi sayısı ile işin bitme süresi ters orantılıdır.

⚠️ Dikkat: Oran problemlerinde birimlerin aynı olmasına dikkat edin. Farklı birimler varsa önce aynı birime dönüştürmelisiniz. Orantı problemlerinde ise doğru orantı mı, ters orantı mı olduğunu iyi belirlemelisiniz.

📌 Kuvvet ve Hareket

Kuvvet ve hareket, fizik biliminin temel konularındandır ve günlük hayatta sürekli karşılaştığımız olayları açıklar.

• Kuvvet: Duran bir cismi hareket ettiren, hareket halindeki bir cismi durduran, hızlandıran, yavaşlatan veya yönünü değiştiren, cisimlerde şekil değişikliği yapan etkiye kuvvet denir.
  • Kuvvetin birimi Newton'dır ($N$).
  • Kuvvet, yönü, doğrultusu ve büyüklüğü olan vektörel bir büyüklüktür.
• Kuvvet Çeşitleri:
  • Temas Gerektiren Kuvvetler: İtme, çekme, sürtünme kuvveti, kas kuvveti.
  • Temas Gerektirmeyen Kuvvetler: Yer çekimi kuvveti (ağırlık), manyetik kuvvet, elektriksel kuvvet.
• Sürtünme Kuvveti: İki yüzey arasında hareketi zorlaştıran veya engelleyen kuvvettir. Her zaman hareket yönüne zıt yöndedir.
  • Sürtünme kuvveti, cismin hareketini yavaşlatır veya durdurur.
  • Yüzeyin cinsine ve cismin ağırlığına bağlıdır.
  • Hava ve su direnci de birer sürtünme kuvvetidir.
• Hareket Çeşitleri:
  • Öteleme Hareketi: Bir cismin bir yerden başka bir yere gitmesi. (Arabanın ilerlemesi)
  • Dönme Hareketi: Bir cismin sabit bir nokta etrafında dönmesi. (Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi)
  • Titreşim Hareketi: Bir cismin iki nokta arasında gidip gelmesi. (Salıncağın sallanması)
• Hız ve Sürat:
  • Sürat: Birim zamanda alınan yoldur. Skaler bir büyüklüktür (sadece büyüklüğü vardır). Birimi $m/s$ veya $km/h$ olabilir.
  • Hız: Birim zamanda yer değiştirme miktarıdır. Vektörel bir büyüklüktür (büyüklüğü ve yönü vardır).

💡 İpucu: Sürat, sadece ne kadar hızlı gittiğinizi belirtirken; hız, ne kadar hızlı gittiğinizin yanı sıra hangi yöne gittiğinizi de belirtir. Örneğin, "50 km/h süratle gidiyorum" ile "Kuzeye doğru 50 km/h hızla gidiyorum" arasındaki fark budur.