Bu not, oksijenli solunumun temel aşamalarını, enerji üretimini ve ilgili organelleri anlamanıza yardımcı olacaktır. Testte başarılı olmak için glikoliz, Krebs döngüsü ve ETS hakkında bilgi sahibi olmanız önemlidir.
Oksijenli solunum, hücrelerin oksijen kullanarak enerji (ATP) üretme sürecidir. Temelde üç ana aşamadan oluşur.
⚠️ Dikkat: Glikoliz sitoplazmada gerçekleşirken, Krebs döngüsü ve ETS mitokondride gerçekleşir.
Glikoliz, glikozun (6 karbonlu bir şeker) pirüvata (3 karbonlu bir molekül) parçalanmasıdır. Bu süreçte az miktarda ATP ve NADH üretilir.
💡 İpucu: Glikoliz, oksijenli ve oksijensiz solunumun ortak aşamasıdır.
Krebs döngüsü, mitokondri matriksinde gerçekleşir. Pirüvat asetil CoA'ya dönüştürülür ve döngüye girer. Bu döngüde CO2 salınır ve daha fazla NADH, FADH2 ve az miktarda ATP üretilir.
⚠️ Dikkat: Krebs döngüsü, ETS için önemli olan elektron taşıyıcı moleküllerin (NADH, FADH2) üretiminde kritik rol oynar.
ETS, mitokondri iç zarında (krista) yer alır. NADH ve FADH2'den gelen elektronlar bir dizi proteinden geçirilerek ATP üretilir. Bu süreçte oksijen son elektron alıcısı olarak görev yapar ve su (H2O) oluşur.
💡 İpucu: ETS, oksijenli solunumun en çok ATP üreten aşamasıdır.
Mitokondri, ökaryotik hücrelerde bulunan ve oksijenli solunumun gerçekleştiği organeldir. Çift zarlı bir yapıya sahiptir: dış zar ve iç zar (krista).
⚠️ Dikkat: Mitokondrinin iç zarı (krista), yüzey alanını artırarak daha fazla ATP üretilmesini sağlar.