6. sınıf Edat ile bağlaç arasındaki fark nedir? Test 1

4. "İçin" edatı aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç anlamı taşımaktadır?

A) Bu hediye senin için aldım.
B) Sınav için çok çalıştı.
C) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.
D) Bu araba için çok para ödemiş.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "için" edatının cümlelere kattığı anlamları inceleyeceğiz. Özellikle amaç anlamını bulmaya çalışacağız. "İçin" edatı, bir eylemin yapılma nedenini (sebep) veya yapılma gayesini (amaç) bildirebilir. Bu iki anlamı ayırt etmek önemlidir.

• A) Bu hediye senin için aldım.

  Bu cümlede "senin için" ifadesi, hediyenin kime ait olduğunu veya kimin adına alındığını belirtir. Burada bir aitlik veya karşılık anlamı vardır. Hediyeyi alma amacı "sen" değilsin, hediye "sana" ait. Dolayısıyla amaç anlamı taşımaz.

• B) Sınav için çok çalıştı.

  Bu cümlede "sınav için" ifadesi, kişinin çok çalışmasının amacını belirtir. Yani, sınavda başarılı olmak, sınavı geçmek gibi bir gaye ile çalışmıştır. "Ne amacıyla çalıştı?" sorusuna "sınavda başarılı olmak amacıyla" cevabını verebiliriz. Bu nedenle burada amaç anlamı vardır.

• C) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.

  Bu cümlede "yağmur yağdığı için" ifadesi, pikniğin iptal olmasının nedenini, yani sebebini belirtir. "Piknik neden iptal oldu?" sorusuna "yağmur yağdığı için" cevabını veririz. Amaç, bir eylemin henüz gerçekleşmemiş sonucuna yönelikken, sebep, gerçekleşmiş bir olayın nedenidir. Burada amaç değil, sebep anlamı vardır.

• D) Bu araba için çok para ödemiş.

  Bu cümlede "bu araba için" ifadesi, ödenen paranın karşılığını veya bedelini belirtir. Yani, parayı ödemesinin amacı araba değil, arabanın bedeli olarak para ödemiştir. Burada bir karşılık anlamı vardır, amaç anlamı taşımaz.

Yukarıdaki açıklamaları incelediğimizde, "sınav için çok çalıştı" cümlesinde çalışmanın bir gayesi, bir hedefi olduğunu görüyoruz. Bu da bize amaç anlamını verir.

Cevap B seçeneğidir.