Söz Sanatları: Kişileştirme (Teşhis) ve Konuşturma (İntak) Test 1

Aşağıdakilerden hangisinde hem kişileştirme hem de konuşturma sanatı birlikte kullanılmıştır?

A) Ay, yıldızlarla konuşuyordu.
B) Rüzgar uğulduyordu.
C) "Yoruldum" diye inledi rüzgar.
D) Deniz dalgaları şarkı söylüyordu.

Bu soruda, edebi sanatlar olan kişileştirme ve konuşturma sanatlarının birlikte kullanıldığı seçeneği bulmamız isteniyor. Öncelikle bu sanatları kısaca hatırlayalım:

• Kişileştirme (Teşhis): Cansız varlıklara veya hayvanlara insanlara özgü özellikler (düşünme, duygulanma, sevinme, üzülme, yorulma gibi) verme sanatıdır.
• Konuşturma (İntak): Cansız varlıkları veya hayvanları insan gibi konuşturma, yani onlara söz söyletme sanatıdır. Konuşturma sanatının olduğu her yerde mutlaka kişileştirme sanatı da vardır, çünkü bir varlığı konuşturabilmek için önce ona insan özelliği vermiş olmamız gerekir. Konuşturma genellikle tırnak içinde verilen bir sözle veya doğrudan bir ifadeyle belli olur.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Ay, yıldızlarla konuşuyordu.

  Burada Ay'a "konuşma" özelliği verilmiştir. Konuşmak insana özgü bir eylem olduğu için bu bir kişileştirme örneğidir. Ancak Ay'ın ne söylediği belirtilmediği için doğrudan bir konuşturma sanatı yoktur. Sadece konuşma eylemi insana özgü bir özellik olarak Ay'a yüklenmiştir.

• B) Rüzgar uğulduyordu.

  "Uğuldamak" rüzgarın kendi doğal sesidir, insana özgü bir özellik değildir. Bu cümlede ne kişileştirme ne de konuşturma sanatı kullanılmıştır.

• C) "Yoruldum" diye inledi rüzgar.

  Bu cümlede rüzgara iki farklı insan özelliği verilmiştir:

  Birincisi, rüzgarın "yorulması" insana özgü bir duygudur. Bu nedenle burada kişileştirme sanatı kullanılmıştır.

  İkincisi, rüzgara "Yoruldum" şeklinde doğrudan bir söz söyletilmiştir. Bu da konuşturma sanatıdır.

  Dolayısıyla bu seçenekte hem kişileştirme hem de konuşturma sanatı birlikte kullanılmıştır.

• D) Deniz dalgaları şarkı söylüyordu.

  "Şarkı söylemek" insanlara özgü bir eylemdir. Bu nedenle burada kişileştirme sanatı vardır. Ancak dalgaların ne söylediği, yani doğrudan bir söz belirtilmediği için konuşturma sanatı yoktur. Sadece şarkı söyleme eylemi insana özgü bir özellik olarak dalgalara yüklenmiştir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, hem kişileştirme hem de konuşturma sanatının birlikte kullanıldığı seçeneğin C olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap C seçeneğidir.