Rusya'nın 93 Harbi'ni başlatmak için kullandığı gerekçelerden biri, Balkan halklarının (özellikle Bulgarların) Osmanlı yönetimindeki durumuydu. Bu bağlamda, savaş öncesinde yaşanan ve Avrupa'da büyük yankı uyandıran olay aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hersek İsyanı
B) Bulgar İsyanı ve ona bağlı çatışmalar
C) Sırp Ayaklanması
D) Eflak İsyanı
Sevgili öğrenciler, bu soru, 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın nedenlerini ve bu savaş öncesinde Balkanlar'da yaşanan önemli olayları anlamamızı gerektiriyor. Rusya'nın bu savaşı başlatmak için kullandığı gerekçelerden biri, Osmanlı yönetimi altındaki Balkan halklarının, özellikle de Bulgarların durumuydu. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hersek İsyanı: 1875 yılında Bosna-Hersek'te başlayan bu isyan, bölgedeki Sırp kökenli halkların Osmanlı yönetimine karşı başlattığı bir hareketti. Bu isyan, Doğu Sorunu'nu yeniden alevlendiren önemli bir olaydı ve 93 Harbi'ne giden süreçte domino etkisi yarattı. Ancak soru, özellikle Bulgarların durumunu ve Avrupa'da büyük yankı uyandıran bir olayı vurguluyor.
- B) Bulgar İsyanı ve ona bağlı çatışmalar: 1876 yılının Nisan ayında Osmanlı yönetimine karşı Bulgarlar tarafından başlatılan bu isyan, Osmanlı güçleri ve düzensiz birlikler (başıbozuklar) tarafından çok kanlı bir şekilde bastırıldı. Bu bastırma sırasında yaşanan sivil katliamlar ve vahşet, Avrupa kamuoyunda, özellikle İngiltere'de büyük bir infiale yol açtı. İngiliz siyasetçi William Gladstone gibi isimler, Osmanlı'nın Balkanlardaki uygulamalarını sert bir dille eleştiren yazılar yayımladı. Bu olaylar, Rusya'ya, Balkanlardaki Ortodoks Hristiyanları koruma bahanesiyle Osmanlı'ya müdahale etmek için güçlü bir gerekçe sundu. Soru metnindeki "Balkan halklarının (özellikle Bulgarların) Osmanlı yönetimindeki durumu" ve "Avrupa'da büyük yankı uyandıran olay" ifadeleri bu seçeneği tam olarak karşılamaktadır.
- C) Sırp Ayaklanması: 1876'da Sırbistan ve Karadağ, Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti. Bu, bir devletin savaşıydı ve Hersek İsyanı'nın bir devamı niteliğindeydi. Ancak soru, özellikle Bulgarların durumunu ve bir "ayaklanma" veya "isyan" sonucu yaşanan ve Avrupa'da büyük yankı uyandıran insani krizi vurguluyor. Sırp-Osmanlı Savaşı önemli olsa da, Bulgar İsyanı'nın yarattığı insani kriz ve Avrupa'daki infial daha belirgindi.
- D) Eflak İsyanı: Bu isyan, 1821 yılında Eflak'ta (bugünkü Romanya toprakları) gerçekleşmiş olup, Yunan Bağımsızlık Savaşı ile bağlantılıdır. 93 Harbi'nden çok daha önce yaşanmış bir olaydır ve bu savaşın gerekçeleriyle doğrudan ilgili değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Rusya'nın 93 Harbi'ni başlatmak için kullandığı gerekçelerden biri olan ve Balkan halklarının (özellikle Bulgarların) Osmanlı yönetimindeki durumunu gözler önüne seren, Avrupa'da büyük yankı uyandıran olay, 1876'daki Bulgar İsyanı ve ona bağlı çatışmalardır. Bu olaylar, Rusya'ya "Balkanlardaki Hristiyanları koruma" misyonu adı altında müdahale etme fırsatı vermiştir.
Cevap B seçeneğidir.
