Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "içeri" kelimesinin yer-yön zarfı olarak kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle yer-yön zarflarının ne olduğunu hatırlayalım:
- Yer-yön zarfları, bir eylemin yapıldığı yönü veya yeri bildiren kelimelerdir.
- Genellikle "nereye?", "nerede?", "nereden?" gibi sorulara cevap verirler.
- En önemli özelliklerinden biri, hiçbir çekim eki (hal eki: -e, -de, -den) almamalarıdır. Eğer bu ekleri alırlarsa, zarf olmaktan çıkıp isimleşirler.
- Başlıca yer-yön zarfları şunlardır: içeri, dışarı, yukarı, aşağı, ileri, geri, öte, beri.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İçeri odanın kapısı açıktı.
- Burada "içeri" kelimesi, "oda" kelimesini niteleyerek "içerideki oda" anlamı katmıştır. Yani bir ismi nitelediği için sıfat görevindedir. Yer-yön zarfı değildir.
- B) İçeri gidip geliyordu.
- Burada "içeri" kelimesi, "gidip" (gitmek fiilini) ve "geliyordu" (gelmek fiilini) yön açısından belirtiyor. "Nereye gidip?", "Nereye geliyordu?" sorularına cevap veriyor ve hiçbir ek almamıştır. Bu, yer-yön zarfının tam tanımına uyar.
- C) İçeriye bir paket geldi.
- Burada "içeriye" kelimesi, -e (yönelme hali) ekini almıştır. Ek aldığı için zarf özelliğini yitirmiş, isimleşmiştir. "Nereye geldi?" sorusuna cevap verse de, ek aldığı için yer-yön zarfı değildir.
- D) İçeriye bakmadan geçti.
- Burada da "içeriye" kelimesi, -e (yönelme hali) ekini almıştır. Ek aldığı için zarf özelliğini kaybetmiş, isimleşmiştir. "Nereye bakmadan geçti?" sorusuna cevap verse de, ek aldığı için yer-yön zarfı değildir.
Gördüğümüz gibi, sadece B seçeneğinde "içeri" kelimesi hiçbir ek almadan bir fiilin yönünü belirtmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
