Sevgili öğrenciler, abdest, namaz gibi ibadetlerimizi yerine getirebilmek için yaptığımız, belirli organlarımızı usulüne uygun şekilde temizlemek anlamına gelen önemli bir ibadettir. Abdestin geçerli olabilmesi için yerine getirilmesi gereken bazı temel şartlar vardır ki bunlara "farz" denir. Farzlar, Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiş veya Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) sünnetiyle sabitlenmiş, yapılması zorunlu olan hükümlerdir. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri abdestin farzları açısından inceleyelim:
-
Abdestin Farzları (Hanefi Mezhebi'ne göre):
- Yüzü yıkamak (Alından çeneye, iki kulak memesi arasına kadar olan kısım).
- Kolları dirseklerle beraber yıkamak.
- Başın dörtte birini meshetmek (Islak elle başın bir kısmını sıvazlamak).
- Ayakları topuklarla beraber yıkamak.
-
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
-
A) Yüzü yıkamak: Bu, abdestin farzlarından biridir. Kur'an-ı Kerim'de "Yüzlerinizi yıkayın" buyrulmaktadır. Dolayısıyla bu seçenek, abdestin farzıdır.
-
B) Kolları yıkamak: Bu da abdestin farzlarından biridir. Kur'an-ı Kerim'de "Ellerinizi dirseklerle beraber yıkayın" buyrulmaktadır. Dolayısıyla bu seçenek de abdestin farzıdır.
-
C) Başı meshetmek: Bu seçenek dikkat gerektirir. Abdestin farzlarından biri "başın dörtte birini meshetmek"tir. Yani başın tamamını meshetmek farz değildir, sadece bir kısmını meshetmek farzdır (Hanefi mezhebine göre dörtte biri). Başın tamamını meshetmek ise sünnet veya müstehaptır. Diğer seçeneklerdeki organların (yüz, kol, ayak) tamamını yıkamak farz iken, başın tamamını meshetmek farz değildir. Bu nedenle, "başı meshetmek" ifadesi eğer başın tamamını meshetmek olarak anlaşılırsa, bu eylem abdestin farzı değildir. Farz olan, başın belirli bir kısmını meshetmektir. Bu ince ayrımdan dolayı, diğer seçeneklerdeki eylemlerin tamamı farz iken, başın tamamını meshetmek farz olmadığı için bu seçenek, "abdestin farzlarından biri değildir" sorusuna en uygun cevaptır.
-
D) Ayakları yıkamak: Bu da abdestin farzlarından biridir. Kur'an-ı Kerim'de "Ayaklarınızı topuklarla beraber yıkayın" buyrulmaktadır. Dolayısıyla bu seçenek de abdestin farzıdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yüzü, kolları ve ayakları belirtilen sınırlar içinde yıkamak abdestin farzıdır. Ancak başın tamamını meshetmek değil, sadece belirli bir kısmını (Hanefi mezhebine göre dörtte birini) meshetmek farzdır. Bu nedenle, "başı meshetmek" ifadesi başın tamamını kapsayacak şekilde yorumlandığında, abdestin farzlarından biri değildir.
Cevap C seçeneğidir.
