Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'edat tümleci' bulunmaktadır?
A) O, senin gibi çalışkandır.
B) Evden okula yürüdü.
C) Kitabı dün aldım.
D) Çocuklar bahçede oynuyor.
E) Annem yemek yapıyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki ögeleri doğru bir şekilde tespit etmemiz ve özellikle 'edat tümleci'nin ne olduğunu bilmemiz gerekiyor. Haydi, adım adım ilerleyelim:
- Edat Tümleci Nedir?
- Edat tümleci, cümlede bir eylemi veya durumu, bir edat (ilgeç) yardımıyla tamamlayan ögedir. Genellikle "kiminle?", "neyle?", "kime göre?", "neye göre?", "kimin için?", "ne için?", "nasıl?" (gibi, kadar edatlarıyla) gibi sorulara cevap verir. Edatlar, kendilerinden önceki sözcükle birlikte bir öbek oluşturur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) O, senin gibi çalışkandır.
- Bu cümlede "çalışkandır" yüklemdir. "O" öznedir. "Senin gibi" ifadesi, "nasıl çalışkan?" veya "kime göre çalışkan?" sorusuna cevap verir ve 'gibi' edatıyla kurulmuştur. Bu nedenle "senin gibi" bir edat tümlecidir.
- B) Evden okula yürüdü.
- Bu cümlede "yürüdü" yüklemdir. "Evden" (nereden?) ve "okula" (nereye?) ifadeleri, yer yön bildiren ve hâl ekleri almış dolaylı tümleçlerdir. Edat tümleci değildirler.
- C) Kitabı dün aldım.
- Bu cümlede "aldım" yüklemdir. "Kitabı" (neyi?) belirtili nesnedir. "Dün" (ne zaman?) ise zaman bildiren bir zarf tümlecidir. Edat tümleci bulunmamaktadır.
- D) Çocuklar bahçede oynuyor.
- Bu cümlede "oynuyor" yüklemdir. "Çocuklar" öznedir. "Bahçede" (nerede?) ifadesi, yer bildiren ve bulunma hâl eki almış bir dolaylı tümleçtir. Edat tümleci değildir.
- E) Annem yemek yapıyor.
- Bu cümlede "yapıyor" yüklemdir. "Annem" öznedir. "Yemek" (ne yapıyor?) belirtisiz nesnedir. Edat tümleci bulunmamaktadır.
Yukarıdaki analizler sonucunda, 'edat tümleci' içeren cümlenin A seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
