Dış kuvvetler test çöz TYT Test 1

Aşağıdakilerden hangisi dış kuvvetlerin etkisiyle oluşan bir yer şekli değildir?

A) Buzul vadisi
B) Fay hattı
C) Kumul
D) Peribacası
E) Menderes

Bu soruyu çözmek için öncelikle iç ve dış kuvvetlerin ne olduğunu hatırlayalım. İç kuvvetler, yerin içindeki enerjiden kaynaklanan ve yer kabuğunu şekillendiren kuvvetlerdir (depremler, volkanizma, orojenez gibi). Dış kuvvetler ise güneş, rüzgar, su ve buz gibi etkenlerle yer yüzeyini aşındıran, taşıyan ve biriktiren kuvvetlerdir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Buzul vadisi: Buzulların aşındırmasıyla oluşan U şeklindeki vadilerdir. Buzul bir dış kuvvettir.
• B) Fay hattı: Yer kabuğundaki kırık hatlarıdır ve depremler sonucu oluşur. Depremler iç kuvvetlerin sonucudur.
• C) Kumul: Rüzgarın taşıdığı kumların birikmesiyle oluşan tepelerdir. Rüzgar bir dış kuvvettir.
• D) Peribacası: Volkanik arazilerde sel sularının ve rüzgarın aşındırmasıyla oluşan ilginç şekillerdir. Sel suları ve rüzgar dış kuvvetlerdir.
• E) Menderes: Akarsuların eğimin azaldığı yerlerde kıvrımlar çizerek akması sonucu oluşan şekillerdir. Akarsu bir dış kuvvettir.

Gördüğümüz gibi, A, C, D ve E seçeneklerindeki yer şekilleri dış kuvvetlerin etkisiyle oluşurken, B seçeneğindeki fay hattı iç kuvvetlerin etkisiyle oluşmaktadır.

Cevap B seçeneğidir.