Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, canlıların neslinin tükenmesinde insan etkisinin ne kadar önemli olduğunu anlamamızı sağlıyor. Nesli tükenme, bir türün yeryüzünden tamamen yok olması demektir. Bazı nesil tükenmeleri doğal süreçlerle gerçekleşirken, bazıları da doğrudan veya dolaylı olarak insan faaliyetleri sonucunda meydana gelir.
- A) Dinozor: Dinozorlar yaklaşık 65 milyon yıl önce, Kretase-Tersiyer yok oluşu olarak bilinen büyük bir olayla nesillerini tüketti. Bilim insanları, bu yok oluşun ana nedeninin Dünya'ya çarpan büyük bir göktaşı olduğunu düşünmektedir. Bu olay, küresel iklim değişikliklerine ve ekosistemlerin çöküşüne yol açmıştır. İnsanlar, dinozorların yaşadığı dönemde henüz evrimleşmemişti, dolayısıyla dinozorların neslinin tükenmesinde doğrudan veya dolaylı hiçbir insan etkisi bulunmamaktadır.
- B) Mamut: Mamutlar, son buzul çağının sonunda, yaklaşık 10.000 yıl önce nesillerini tüketti (bazı küçük popülasyonlar çok daha yakın zamana kadar varlığını sürdürdü). Mamutların yok oluşunda hem iklim değişikliği (buzul çağının sona ermesi ve yaşam alanlarının daralması) hem de erken dönem insanlarının yoğun avcılığı önemli rol oynamıştır. Yani, insan etkisi oldukça belirgindir.
- C) Tazmanya kaplanı (Tilasin): Tazmanya kaplanı, 20. yüzyılın başlarında (son birey 1936'da öldü) nesli tükenmiş bir keseli memelidir. Bu türün yok oluşu, doğrudan insan faaliyetleri sonucunda gerçekleşmiştir. Avcılar tarafından ödül karşılığı avlanmaları, yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve Avrupa'dan getirilen köpeklerle rekabet, nesillerinin tükenmesinin başlıca nedenleridir. İnsan etkisi burada çok büyüktür.
- D) Mersin balığı: Mersin balıkları, günümüzde nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan canlılardır. Aşırı avlanma (özellikle havyarı için), barajlar ve kirlilik nedeniyle yaşam alanlarının tahrip olması, göç yollarının engellenmesi gibi faktörler, mersin balıklarının popülasyonlarını ciddi şekilde azaltmıştır. Bu türün tehlike altında olmasının ana nedeni doğrudan insan faaliyetleridir.
Yukarıdaki açıklamalara baktığımızda, mamut, Tazmanya kaplanı ve mersin balığının neslinin tükenmesinde veya tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmasında insan etkisi doğrudan ve çok büyüktür. Dinozorların neslinin tükenmesi ise insanlık tarihinden çok önce, tamamen doğal olaylar sonucunda gerçekleşmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
