Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkiye'de nüfusun dağılışını etkileyen faktörler arasında doğal faktörler grubuna girmeyen seçeneği bulmamız isteniyor. Nüfusun dağılışını etkileyen faktörleri iki ana başlık altında inceleyebiliriz: doğal faktörler ve beşeri (insan kaynaklı) faktörler.
- Doğal faktörler, doğanın kendiliğinden sunduğu ve insan etkisi olmadan var olan özelliklerdir. Bunlar arasında yer şekilleri, iklim, su kaynakları, toprak özellikleri, bitki örtüsü gibi unsurlar bulunur.
- Beşeri faktörler ise insanların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ve nüfusun dağılışını etkileyen unsurlardır. Sanayi, tarım, ticaret, ulaşım, turizm, madencilik gibi ekonomik faaliyetler; eğitim, sağlık gibi sosyal hizmetler; güvenlik gibi siyasi faktörler bu gruba girer.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yer şekilleri: Dağlık, engebeli veya düz alanlar, nüfusun yoğunluğunu doğrudan etkileyen doğal bir faktördür. Genellikle düz ve alçak alanlar daha yoğun nüfusludur.
- B) İklim özellikleri: Sıcaklık, yağış miktarı gibi iklim koşulları, insanların yaşam ve ekonomik faaliyetleri için uygunluk açısından doğal bir belirleyicidir. Ilıman iklime sahip bölgeler genellikle daha çok tercih edilir.
- C) Su kaynakları: İçme, kullanma ve tarımsal faaliyetler için hayati öneme sahip olan su kaynakları (akarsular, göller, yeraltı suları), nüfusun yerleşmesinde doğal ve temel bir faktördür.
- D) Sanayi faaliyetleri: Sanayi, insanların kurduğu fabrikalar, üretim tesisleri ve bu tesislerin etrafında gelişen ekonomik bir faaliyettir. Bu nedenle sanayi, doğal bir faktör değil, beşeri (insan kaynaklı) bir faktördür. Sanayinin geliştiği yerler iş imkanları nedeniyle nüfus çeker.
- E) Toprak özellikleri: Tarımsal verimlilik açısından önemli olan toprakların yapısı ve verimliliği, nüfusun tarım bölgelerinde yoğunlaşmasını sağlayan doğal bir faktördür.
Görüldüğü gibi A, B, C ve E seçenekleri doğal faktörler grubuna girerken, D seçeneği olan sanayi faaliyetleri beşeri bir faktördür.
Cevap D seçeneğidir.
