Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Türkiye'deki hukuk sisteminde kararnamelerin denetim mekanizmalarını anlamamızı gerektiriyor. Kararnameler, yürütme organı tarafından çıkarılan düzenleyici işlemlerdir ve hukukun üstünlüğü ilkesi gereği belirli makamlar tarafından denetlenirler. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Sadece Cumhurbaşkanı: Cumhurbaşkanı, yürütme organının başı olarak Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerini çıkarma yetkisine sahiptir. Ancak, bir makamın kendi çıkardığı düzenlemeyi anayasaya uygunluk açısından denetlemesi, kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırıdır. Denetim, bağımsız bir yargı organı tarafından yapılmalıdır.
- B) Sadece Bakanlar Kurulu: Türkiye'de 2017 Anayasa değişikliği ile Bakanlar Kurulu sistemi kaldırılmıştır. Geçmişte Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) de dahil olmak üzere, yürütme organının kendisi çıkardığı düzenlemeleri anayasaya uygunluk açısından denetleyemez.
- D) Sadece Danıştay: Danıştay, Türkiye'deki en yüksek idari yargı organıdır. İdari işlemlerin ve idari düzenleyici işlemlerin (yönetmelikler, tüzükler gibi) hukuka uygunluğunu denetler. Ancak, kanun hükmünde kararnameler veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleri gibi kanun gücünde olan düzenlemelerin anayasaya uygunluk denetimi Danıştay'ın görev alanına girmez. Danıştay, daha çok idari kararların ve alt düzey düzenlemelerin "hukuka uygunluğunu" denetlerken, Anayasa Mahkemesi "anayasaya uygunluğunu" denetler.
- C) Anayasa Mahkemesi: Anayasa Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 148. maddesi uyarınca, kanunların, Kanun Hükmünde Kararnamelerin (KHK'lar) ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Anayasaya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetlemekle görevli tek yüksek mahkemedir. Bu tür kararnameler, kanun gücünde oldukları için, temel hak ve özgürlükleri doğrudan etkileyebilirler ve bu nedenle Anayasa'ya uygunlukları titizlikle incelenmelidir. Bu denetim, hukukun üstünlüğü ve anayasacılık ilkesinin temel bir güvencesidir.
Bu açıklamalar ışığında, kararnamelerin anayasaya uygunluk denetimini yapan yetkili makamın Anayasa Mahkemesi olduğu açıktır.
Cevap C seçeneğidir.
