Sönme (Extinction) nedir?
A) Bir davranışın pekiştirilmesi sonucu artması
B) Bir davranışın pekiştirilmesi kesildiğinde o davranışın azalması veya ortadan kalkması
C) Yeni bir davranışın öğrenilmesi
D) Davranışın cezalandırılması
Sevgili öğrenciler, bugün psikolojideki önemli kavramlardan biri olan "Sönme (Extinction)" üzerinde duracağız. Bu kavram, davranışlarımızın nasıl değiştiğini anlamamız için çok değerlidir.
-
Sönme (Extinction) Nedir?
Sönme, daha önce öğrenilmiş ve pekiştirilmiş bir davranışın, artık pekiştirilmediği zaman zamanla azalması veya tamamen ortadan kalkması sürecidir. Yani, bir davranışın devam etmesi için aldığımız ödül veya olumlu sonuç (pekiştireç) ortadan kalktığında, o davranışı sergileme eğilimimiz de azalır.
-
Basit Bir Örnekle Açıklayalım:
Diyelim ki bir çocuk, her ağladığında ailesinden ilgi görüyor ve istediği bir şeyi elde ediyordu. Bu durumda ağlama davranışı pekiştirilmiş olur. Ancak, ailesi bir süre sonra çocuğun ağlamalarına artık tepki vermemeye, yani ağlama davranışını pekiştirmemeye karar verirse, çocuk zamanla ağlama davranışının işe yaramadığını fark edecek ve ağlama sıklığı azalacak, hatta tamamen ortadan kalkacaktır. İşte bu sürece "sönme" diyoruz.
-
Seçenekleri İnceleyelim:
-
A) Bir davranışın pekiştirilmesi sonucu artması: Bu durum, sönmenin tam tersidir. Bu, "pekiştirme" kavramını açıklar ve bir davranışın güçlenmesine neden olur.
-
B) Bir davranışın pekiştirilmesi kesildiğinde o davranışın azalması veya ortadan kalkması: Bu tanım, sönme kavramını tam olarak ve doğru bir şekilde ifade etmektedir. Daha önce pekiştirilen bir davranışın, pekiştirmenin kesilmesiyle zayıflaması ve kaybolmasıdır.
-
C) Yeni bir davranışın öğrenilmesi: Bu durum, "edinim" veya "öğrenme" sürecini ifade eder. Sönme ise öğrenilmiş bir davranışın ortadan kalkmasıyla ilgilidir, yeni bir davranışın kazanılmasıyla değil.
-
D) Davranışın cezalandırılması: Ceza, bir davranışın hemen ardından hoş olmayan bir sonuç verilerek o davranışın azaltılmasını veya durdurulmasını amaçlar. Sönme ise pekiştirmenin kesilmesiyle gerçekleşir; aktif bir ceza uygulaması değildir. Her ikisi de davranışı azaltmayı hedefler ancak farklı mekanizmalarla çalışırlar.
Bu bilgiler ışığında, sönme kavramının en doğru açıklaması B seçeneğinde verilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
