Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' sıfat yapmamıştır?
A) Dünkü maçı izledin mi?
B) Masadaki kitapları topladım.
C) O kadar üzüldüm ki ağladım.
D) Akşamki buluşmaya katılacak mısın?
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda 'ki' ekinin veya bağlacının farklı kullanımlarını inceleyeceğiz. Türkçede 'ki' üç farklı şekilde karşımıza çıkabilir: sıfat yapan 'ki' eki, ilgi zamiri olan 'ki' eki ve bağlaç olan 'ki'. Bizden istenen, 'ki'nin sıfat yapmadığı cümleyi bulmak.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Dünkü maçı izledin mi?
- Buradaki "-ki" eki, "dün" kelimesine eklenerek "maç" ismini niteleyen bir sıfat oluşturmuştur. "Hangi maç?" sorusuna "Dünkü maç" cevabını alabiliriz. Bu, sıfat yapan 'ki'dir.
- B) Masadaki kitapları topladım.
- Buradaki "-ki" eki, "masa" kelimesine eklenerek "kitaplar" ismini niteleyen bir sıfat oluşturmuştur. "Hangi kitaplar?" sorusuna "Masadaki kitaplar" cevabını alabiliriz. Bu da sıfat yapan 'ki'dir.
- C) O kadar üzüldüm ki ağladım.
- Bu cümlede yer alan "ki", ayrı yazılmıştır. Ayrı yazılan "ki" genellikle bağlaçtır ve iki cümleyi birbirine bağlar. Burada "O kadar üzüldüm" cümlesi ile "ağladım" cümlesini birbirine bağlamış ve bir pekiştirme anlamı katmıştır. Bu bir bağlaç olan 'ki'dir ve sıfat yapma görevi yoktur.
- D) Akşamki buluşmaya katılacak mısın?
- Buradaki "-ki" eki, "akşam" kelimesine eklenerek "buluşma" ismini niteleyen bir sıfat oluşturmuştur. "Hangi buluşma?" sorusuna "Akşamki buluşma" cevabını alabiliriz. Bu da sıfat yapan 'ki'dir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerindeki 'ki'ler bir ismi niteleyerek sıfat görevi üstlenirken, C seçeneğindeki 'ki' bir bağlaç olarak kullanılmıştır ve sıfat yapmamıştır.
Cevap C seçeneğidir.
