Hangi cümlede 'ki' sıfat yapan ek görevindedir?
A) O kadar koştum ki terledim.
B) Senin fikrin güzel, benimki değil.
C) Yarınki sınav için çalışıyorum.
D) Öyle bir bağırdı ki komşular uyandı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
'ki' eki veya bağlacı Türkçede farklı görevlerde kullanılabilir. Bu soruyu çözmek için, 'ki'nin hangi görevlerde kullanıldığını hatırlamamız ve her seçenekteki 'ki'nin görevini belirlememiz gerekiyor. İşte 'ki'nin başlıca görevleri:
- Bağlaç olan 'ki': İki cümleyi veya yargıyı birbirine bağlar. Ayrı yazılır ve genellikle bir açıklama, sonuç veya neden bildirir. (Örnek: Duydum ki gelmişsin.)
- İlgi zamiri olan '-ki': Bir ismin yerini tutar. Kendisinden önceki isme ait olma anlamı katar. Bitişik yazılır. (Örnek: Benim kalemim kayboldu, seninki nerede?)
- Sıfat yapan ek olan '-ki': Bir ismin önüne gelerek onu niteleyen bir sıfat türetir. Genellikle yer veya zaman bildiren kelimelere eklenerek "hangi?" sorusuna cevap verir. Bitişik yazılır. (Örnek: Evdeki hesap, çarşıya uymaz.)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) O kadar koştum ki terledim.
- Buradaki 'ki', "o kadar koştum" cümlesi ile "terledim" cümlesini birbirine bağlamıştır. Koşmanın sonucunu veya derecesini belirtir. Ayrı yazılmıştır ve bir bağlaç görevindedir. Sıfat yapmamıştır.
- B) Senin fikrin güzel, benimki değil.
- Buradaki '-ki', "benim fikrim" ifadesindeki "fikrim" kelimesinin yerini tutmuştur. Yani "benimki" derken "benim fikrim" kastedilmektedir. Bu, ilgi zamiri olan '-ki'dir ve bir ismin yerini tutmuştur. Sıfat yapmamıştır.
- C) Yarınki sınav için çalışıyorum.
- Buradaki '-ki', "yarın" kelimesine eklenerek "yarınki" kelimesini oluşturmuştur. "Hangi sınav?" diye sorduğumuzda "yarınki sınav" cevabını alırız. "Yarınki" kelimesi, "sınav" ismini niteleyen bir sıfat görevindedir. Bu nedenle, buradaki '-ki' sıfat yapan ek görevindedir.
- D) Öyle bir bağırdı ki komşular uyandı.
- Buradaki 'ki', "öyle bir bağırdı" cümlesi ile "komşular uyandı" cümlesini birbirine bağlamıştır. Bağırmanın sonucunu veya derecesini belirtir. Ayrı yazılmıştır ve bir bağlaç görevindedir. Sıfat yapmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, 'ki'nin sıfat yapan ek görevinde kullanıldığı cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
